دارو های ضد اسهال مرغ | درمان قطعی اسهال جوجه
- ابتدا حال گله، پراکندگی فضله‌های غیرعادی و روند مصرف آب و دان را ثبت کنید.
- نشتی آبخوری، خیسی بستر و تغییرات دان را جداگانه بررسی کنید.
- در صورت مشاهده‌ی خون یا بی‌حالی گله، همان موقع با دامپزشک مسئول هماهنگ کنید.
اسهال در جوجه گوشتی: از مشاهده تا اولین تصمیم
اسهال در جوجه گوشتی یک علامت است، نه نام یک بیماری. ابتدا گستردگی فضله‌ی غیرعادی در سالن، مصرف آب و دان، تلفات، رفتار گله و وضعیت آبخوری و بستر را بررسی کنید؛ اگر خون در فضله می‌بینید یا گله بی‌حال است، همان موقع برای معاینه و نمونه‌برداری با دامپزشک مسئول هماهنگ کنید و درمان را بر پایه‌ی حدس از روی رنگ فضله شروع نکنید.
چند فضله‌ی آبکیِ پراکنده، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که کل گله درگیر شده است. اما اگر فضله‌ی غیرعادی در بخش‌های مختلف سالن دیده می‌شود و هم‌زمان مصرف دان، تحرک یا وضعیت عمومی گله تغییر کرده، موضوع را به یک آبخوری یا نقطه‌ی خیس محدود ندانید.
در سالن مشخص کنید فضله‌های غیرعادی کجا دیده میشوند: فقط اطراف آبخوری‌ها یا در نقاط دیگر هم؟ مصرف آب و دان و تلفات را با روند معمول همین گله مقایسه و ثبت کنید. سپس آبخوری‌ها را از نظر نشتی بررسی کنید و ببینید خیسی بستر با محل فضله‌های آبکی هم‌خوانی دارد یا نه. این ثبت‌ها به دامپزشک کمک می‌کند برای معاینه و نمونه‌برداری تصمیم بگیرد.
علت اسهال مرغ
برای پیدا کردن علت، ابتدا زمان شروع تغییر فضله را در کنار اتفاق‌های اخیر سالن ثبت کنید. تعویض دان، تغییر منبع آب، اختلال آبخوری یا تغییر تهویه هرکدام سرنخ‌اند؛ هم‌زمانی آن‌ها با اسهال، علت را ثابت نمی‌کند.
عوامل عفونی
- سالمونلا، اشرشیا کلی، کلستریدیوم و کوکسیدیوز از علت‌های احتمالی‌اند. از ظاهر یا رنگ فضله به‌تنهایی نمی‌شود عامل را تعیین کرد. رفتار گله، مصرف دان و آب و روند تلفات را هم بررسی کنید.
- برخی بیماری‌های ویروسی نیز ممکن است با تغییر فضله همراه باشند. تشخیص عامل به معاینه و آزمایش وابسته است؛ نباید هر تغییر فضله را به نیوکاسل یا آدنوویروس نسبت داد.
دان و آب
- اگر مشکل پس از تعویض دان شروع شده، ترکیب و کیفیت محمولهٔ جدید، شرایط نگهداری و احتمال کپک‌زدگی را بررسی کنید. دربارهٔ به‌هم‌خوردن تعادل گوارشی پس از تغییرات جیره، مطلب عامل و کنترل دیس‌بیوز در جوجه‌های گوشتی را بخوانید.
- منبع آب، کیفیت آن و عملکرد خط آبخوری را کنترل کنید. نشتی آبخوری می‌تواند بستر را خیس کند و تصویری شبیه اسهال گسترده بسازد؛ فضله و بستر را جداگانه بررسی کنید.
شرایط سالن و سایر علت‌ها
- تهویه، تنش گرمایی و تراکم را با وضعیت واقعی گله و بستر بسنجید. در مهر، با تغییر هوای بیرون ممکن است سالن بسته‌تر شود؛ این تغییر نباید بررسی جریان هوا و رطوبت بستر را کنار بزند. تقویم جای مشاهدهٔ سالن را نمی‌گیرد.
- مصرف نادرست دارو یا کوکسیدیواستات و آلودگی دان به سموم قارچی نیز باید در بررسی علت‌ها لحاظ شود. سابقهٔ مصرف و نمونهٔ دان را برای ارزیابی نگه دارید.
اگر تغییر فضله ادامه دارد یا با افزایش تلفات و افت مصرف دان همراه است، دامپزشک مسئول باید گله را معاینه کند و آزمایش مناسب را تعیین کند. تشخیص آزمایشگاهی پیش از تصمیم درمانی توصیه می‌شود.
انواع اسهال مرغ
برای توصیف فضله‌ی غیرعادی، به‌جای نام‌گذاری بر اساس رنگ، چند ویژگی را جداگانه ثبت کنید: آیا فضله آبکی است؟ خون یا مخاط دارد؟ بخش سفید آن نسبت به فضله‌های معمول گله تغییر کرده است؟ دان هضم‌نشده در آن دیده می‌شود؟ این تفاوت‌ها کمک می‌کند تغییر را دقیق به دامپزشک منتقل کنید، نه اینکه از روی ظاهر برای آن علت تعیین کنید.
پراکندگی فضله‌های غیرعادی را هم در همان بازدید ثبت کنید. سپس یادداشت خود را با روند مصرف آب و دان و رفتار گله کنار هم بگذارید. مثلاً اگر هم‌زمان مصرف دان افت کرده یا جوجه‌ها کم‌تحرک شده‌اند، موضوع فقط یک تغییر ظاهری در فضله نیست و باید زودتر با دامپزشک مسئول مطرح شود.
علائم اسهال گچی مرغ
بخش سفید روی فضله‌ی جوجه، دفع مواد ادراری است و وجود آن به‌خودی‌خود اسهال گچی نیست. اصطلاح «اسهال گچی» معمولاً وقتی به کار می‌رود که مواد سفید در فضله به‌طور غیرعادی زیاد به نظر برسند، فضله آبکی شود یا مواد سفید به پرهای اطراف مخرج بچسبند. برای قضاوت، فضله‌ی تازه را ببینید؛ فضله‌ی خشک‌شده ممکن است ظاهر متفاوتی پیدا کند.
در بازدید سالن، شکل بخش تیره و سفید فضله را جداگانه نگاه کنید و تغییر مشاهده‌شده را در گزارش گله ثبت کنید. سپس مصرف ثبت‌شده‌ی آب و دان را با روند قبلی همان گله مقایسه کنید و عملکرد آبخوری‌ها را بررسی کنید. ظاهر سفید فضله، به‌تنهایی نه مشکل کلیوی را ثابت می‌کند و نه عفونت را.
درمان اسهال خونی در طیور
اگر در فضله خون می‌بینید، رسیدگی را به بازدید بعدی موکول نکنید. خون می‌تواند با کوکسیدیوز دیده شود، اما به‌تنهایی تشخیص آن نیست؛ آسیب روده و علت‌های دیگر هم باید بررسی شوند. درمان بر پایه‌ی رنگ فضله ممکن است رسیدگی به علت اصلی را عقب بیندازد.
همان موقع حال گله، تلفات، مصرف آب و دان و محل مشاهده‌ی فضله‌های خونی را ثبت کنید. مشخص کنید موارد به بخشی از سالن محدودند یا در نقاط مختلف دیده میشوند. اگر گله بی‌حال است یا تلفات افزایش یافته، یافته‌ها را فوری به دامپزشک مسئول گزارش دهید.
دامپزشک مسئول بر اساس وضعیت گله درباره‌ی معاینه، کالبدگشایی و نوع نمونه‌ی لازم تصمیم می‌گیرد. تشخیص آزمایشگاهی پیش از شروع درمان توصیه می‌شود. در صورت درخواست دامپزشک، آزمایشگاه دامپزشکی دام‌فارم آزمایش‌های تشخیصی دامپزشکی طیور انجام می‌دهد.
تا روشن‌شدن علت، مطمئن شوید گله به آب سالم دسترسی دارد؛ آبخوری‌ها را از نظر نشتی و دسترسی بررسی کنید و وضعیت تهویه و بستر را هم ببینید. این کارها جای تشخیص یا درمان را نمی‌گیرند. برای جزئیات دارویی این بیماری، مقاله‌ی بررسی داروهای کوکسیدیوز پیشرفته در مرغ گوشتی را بخوانید؛ انتخاب درمان فقط پس از تشخیص و با تجویز دامپزشک مسئول انجام می‌شود.
درمان اسهال طیور گوشتی
تا پیش از مشخص‌شدن علت، کار مرغدار حفظ دسترسی گله به آب و دان سالم و ثبت روند تغییرات است، نه انتخاب دارو. اقدام‌های زیر را انجام دهید و یافته‌ها را به مسئول فنی گزارش کنید.
- آب: سلامت آب و دسترسی جوجه‌ها به آبخوری را بررسی کنید.
- دان: اگر به دان مشکوک هستید، مشخصات محموله و زمان شروع مصرف آن را ثبت کنید.
- آبخوری: نشتی‌ها را برطرف کنید تا بستر خیس‌تر نشود.
- روند گله: مصرف آب و دان و تلفات را ثبت کنید و با گزارش‌های قبلی همان دوره مقایسه کنید.
درمان به علت وابسته است. دامپزشک مسئول بر پایه‌ی معاینه و، در صورت نیاز، نتیجه‌ی آزمایش تصمیم می‌گیرد که درمان دارویی لازم است یا اصلاح آب، دان و شرایط سالن. مصرف خودسرانه‌ی دارو ممکن است رسیدن به تشخیص درست را به تأخیر بیندازد.
آنتی‌بیوتیک درمان اختصاصی بیماری ویروسی نیست. اگر بیماری ویروسی درمان اختصاصی ندارد، رسیدگی بر کاهش استرس، حفظ آب‌رسانی، تهویه و امنیت زیستی متمرکز می‌شود. استفاده از الکترولیت یا هر مکمل دیگری فقط به‌عنوان اقدام حمایتی و با نظر دامپزشک مطرح است؛ کنترل عفونت ثانویه نیز به تشخیص او بستگی دارد. برنامه‌ی واکسیناسیون هم باید برای پیشگیری در دوره‌های بعد با دامپزشک بازبینی شود.
انتخاب دارو، در صورت نیاز، بر عهده‌ی دامپزشک مسئول است. او باید زمان پرهیز از کشتار را نیز در تصمیم درمانی لحاظ کند.
قطره های ضد اسهال مرغ
اگر با دیدن فضله‌ی آبکی دنبال «قطره‌ی ضداسهال» هستید، نام فرآورده را نقطه‌ی شروع تصمیم نگذارید. قطره‌ی ضداسهال نام یک تشخیص یا درمان واحد برای گله‌ی گوشتی صنعتی نیست. انتخاب هر فرآورده به علت مشکل، شرایط گله و نظر دامپزشک مسئول بستگی دارد.
اگر دامپزشک فرآورده‌ای تجویز کرد، مصرف آب گله را با او در میان بگذارید و شیوه‌ی مصرف همان فرآورده را دقیقاً با نسخه هماهنگ کنید. کاهش یا نابرابری مصرف آب می‌تواند دریافت فرآورده را در گله تغییر دهد؛ در این وضعیت، روش مصرف را خودسرانه عوض نکنید. اگر فرآورده دوره‌ی پرهیز از کشتار دارد، زمان کشتار را نیز با دامپزشک بررسی کنید.
قوی‌ترین داروهای گیاهی برای درمان اسهال در مرغ‌های گوشتی
برای اسهال گله‌ی گوشتی نمی‌توان یک گیاه را «قوی‌ترین درمان» معرفی کرد؛ ابتدا باید علت اسهال مشخص شود. سیر، آویشن، دارچین، سرکه، ماست و دستورهای خانگی نسخه‌ی درمانی نیستند. درباره‌ی اثر برخی ترکیبات گیاهی بر سلامت روده نیز شواهد محدود است و بر سر کاربرد آن‌ها اختلاف‌نظر وجود دارد. نتیجه‌ی یک بررسی درباره‌ی افزودنی خوراک را نمی‌توان به درمان گله‌ای که اکنون علائم دارد تعمیم داد.
اگر به استفاده از یک افزودنی فکر می‌کنید، پیش از هر تغییری نام محصول و زمان شروع علائم را به دامپزشک مسئول بگویید. تغییر هم‌زمان دان یا آب با افزودن یک فرآورده‌ی تازه، بررسی علت و قضاوت درباره‌ی روند گله را دشوار می‌کند. تصمیم درباره‌ی مصرف هر فرآورده باید پس از ارزیابی وضعیت گله گرفته شود، نه بر اساس فهرست درمان‌های خانگی.
تاثیر اسهال مرغ بر ضریب تبدیل غذایی
هر فضله‌ی آبکی به معنی بدترشدن ضریب تبدیل نیست. اگر اختلال روده جذب مواد مغذی را کاهش دهد یا مصرف دان را مختل کند، ممکن است وزن‌گیری نسبت به دان مصرف‌شده افت کند؛ اما این ارتباط را باید در روند گله دید، نه از ظاهر یک فضله نتیجه گرفت.
زمان و محل مشاهده‌ی فضله‌ی غیرعادی را یادداشت کنید. سپس مصرف دان و آب، تلفات و وزن‌گیری را با روزهای پیش از تغییر مقایسه کنید. برای مقایسه‌ی وزن، هر بار از یک روش نمونه‌گیری یکسان استفاده کنید. اگر آب مصرفی بالا رفته است، وضعیت آبخوری را هم در تفسیر داده‌ها لحاظ کنید؛ افزایش آب ثبت‌شده لزوماً به معنی افزایش مصرف پرنده نیست.
اگر فضله‌ی غیرعادی ادامه دارد و هم‌زمان وزن‌گیری افت کرده یا روند دان و تلفات تغییر کرده است، داده‌ها را برای بررسی علت در اختیار دامپزشک مسئول بگذارید. ثبت داده به‌تنهایی تشخیص بیماری نیست.
برای ثبت خوراک، آب، دما و تلفات می‌توانید از ثبت روزانه‌ی گله در گله‌بان استفاده کنید؛ این امکان داخل گله‌بان است، ثبت‌نام می‌خواهد و سه ماه اول رایگان است.
بعد از مهار مشکل، چه چیزهایی را برای جلوگیری از تکرار بررسی کنیم؟
گزارش دامپزشک را کنار سوابق سالن بگذارید. ببینید پیش از شروع علائم، دان یا منبع آب عوض شده، آبخوری‌ها سرویس شده‌اند یا تنظیم فن‌ها تغییر کرده است. یافته‌ی تشخیصی را با زمان این تغییرها تطبیق دهید؛ هم‌زمانی، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند کدام عامل مقصر بوده است.
اگر علت مشخص شده، همان را در برنامه‌ی اصلاح سالن در اولویت بگذارید. برای نمونه، اگر مشکل به نشتی آبخوری مربوط بوده است، رفع نشتی و خشک‌کردن بستر اطراف آن از اقدام‌های پراکنده روی کل سالن مهم‌تر است. نتیجه‌ی اصلاح را در بازدیدهای بعدی بررسی کنید، نه فقط بلافاصله پس از انجام کار.
در هوای متغیر مهر، سردشدن بیرون سالن دلیل کافی برای کم‌کردن تهویه نیست. تنظیم فن‌ها را بر اساس وضعیت واقعی داخل سالن انجام دهید و هم‌زمان بستر نزدیک آبخوری‌ها و گوشه‌ها را ببینید. اگر رطوبت در همان نقاط برمی‌گردد، علت آن هنوز برطرف نشده است.
اگر فضله‌ی غیرعادی دوباره دیده شد یا حال گله با وجود اصلاح انجام‌شده همچنان افت کرد، گزارش پیگیری را به دامپزشک مسئول بدهید تا نیاز به ارزیابی دوباره را تعیین کند.
🐥 خرید جوجه یکروزه با بهترین کیفیت
نژادهای راس، کاب، پلاس، آرین و ایندیان ریور — ارسال به تمام ایران
☎ تماس: ۹۰۰۰۱۱۰۱
