3 درمان قطعی بیماری سالمونلا در طیور

اگر به سالمونلا شک دارید، تغییرات آب‌خوری، دان‌خوری و تلفات را ثبت کنید، رفت‌وآمد بین سالن‌ها را محدود کنید و برای نمونه‌گیری با دامپزشک مسئول هماهنگ شوید. انتخاب آنتی‌بیوتیک، اگر لازم باشد، به تشخیص و نتیجه‌ی آزمایش وابسته است؛ بهبود ظاهری گله به‌تنهایی به معنی حذف آلودگی نیست.

علائم و نشانه های سالمونلا در طیور

در سالن، به جای دنبال‌کردن یک علامت مشخص، تغییر روند گله را ببینید. مصرف آب و دان را با روند روزهای قبل همان گله مقایسه کنید. افزایش تلفات یا افت فعالیت را هم با زمان و محل وقوع ثبت کنید؛ این اطلاعات به دامپزشک کمک می‌کند تغییر تازه را از وضعیت معمول سالن جدا کند.

بستر خیس‌تر از معمول یا تغییر در قوام مدفوع نیز زنگ بررسی است، نه تشخیص سالمونلا. رنگ مدفوع به‌تنهایی مبنای تصمیم نیست. اسهال و افت رشد می‌توانند علت‌های دیگری داشته باشند؛ از جمله التهاب روده که برای بررسی تفاوت‌ها می‌توانید مطلب افتراق التهاب روده در جوجه را ببینید.

با شک به سالمونلا در سالن، اول چه کار کنیم؟

اول وضعیت فعلی را با روند معمول همین گله مقایسه کنید. مشخص کنید تغییر مصرف آب و دان یا تلفات از چه زمانی شروع شده و آیا به بخشی از سالن محدود است یا در کل گله دیده می‌شود. این اطلاعات را همان موقع به دامپزشک مسئول بدهید تا درباره‌ی بررسی سالن و نمونه‌گیری تصمیم بگیرد.

تا روشن‌شدن علت، رفت‌وآمد افراد و جابه‌جایی تجهیزات بین سالن‌ها را محدود کنید. وسایل موردنیاز این سالن را جدا نگه دارید و کاری نکنید که آلودگی احتمالی با چکمه، لباس یا تجهیزات به سالن دیگر منتقل شود.

قطع آب یا دان و اختلال تهویه می‌تواند هم وضعیت گله را بدتر کند و هم بررسی علت تغییرات را دشوارتر سازد. در مهر، اگر به‌دلیل سردی شب دریچه‌ها را بسته‌اید، کارکرد تهویه را دوباره بررسی کنید؛ زمان سال به‌تنهایی نشانه‌ی سالمونلا نیست.

پیش از هر درمان خودسرانه، درباره‌ی نوع و زمان نمونه‌گیری با دامپزشک هماهنگ شوید. شروع آنتی‌بیوتیک پیش از نمونه‌گیری می‌تواند شناسایی عامل را دشوار کند و تصمیم درمانی را به حدس وابسته بگذارد. در جوجه‌های اول دوره، عفونت کیسه‌ی زرده هم باید در افتراق بماند؛ برای شناخت این احتمال، بررسی عفونت کیسه‌ی زرده در جوجه را ببینید. تشخیص و تجویز درمان با دامپزشک مسئول است.

کدام آزمایش تصمیم درمانی را هدایت می‌کند؟

اگر به سالمونلا شک دارید، از دامپزشک مسئول بخواهید پیش از درخواست آزمایش، سن گله، تغییرات بالینی و سابقه‌ی آلودگی فارم را به آزمایشگاه منتقل کند. نوع نمونه و روش بررسی به همین اطلاعات بستگی دارد؛ برای همه‌ی گله‌ها نمی‌توان یک دستور نمونه‌گیری ثابت نوشت.

کشت و شناسایی عامل مشخص می‌کند آیا سالمونلا در نمونه‌ی بررسی‌شده یافت شده است یا نه. اگر دامپزشک درمان آنتی‌بیوتیکی را مطرح بداند، بررسی حساسیت دارویی روی عامل جداشده می‌تواند به انتخاب درمان کمک کند. این بررسی جای تشخیص بالینی را نمی‌گیرد و به‌تنهایی دستور مصرف دارو نیست.

نتیجه را کنار وضعیت فعلی گله و سابقه‌ی فارم بخوانید. یافتن سالمونلا به‌تنهایی روشن نمی‌کند که همه‌ی تغییرات مشاهده‌شده ناشی از آن است؛ نتیجه‌ی منفی هم بدون بررسی کیفیت و زمان نمونه‌گیری، پایان بررسی نیست. دامپزشک مسئول باید تصمیم بگیرد آیا بررسی بیشتر لازم است یا درمان.

برای انجام آزمایش‌های تشخیصی دامپزشکی طیور، آزمایشگاه دامپزشکی دام‌فارم یکی از گزینه‌هاست. هنگام هماهنگی، اطلاعات بالینی و سابقه‌ی درمان گله را در اختیار دامپزشک و آزمایشگاه بگذارید تا نتیجه در بستر درست تفسیر شود.

نقش آنتی بیوتیک‌ در درمان سالمونلا

آیا گله‌ی مشکوک به سالمونلا آنتی‌بیوتیک لازم دارد؟ پاسخ خودکار «بله» نیست. دامپزشک مسئول باید نتیجه‌ی آزمایش را کنار وضعیت بالینی گله بگذارد: آیا گله درگیر بیماری است، یا سالمونلا در نمونه یافت شده اما گله نشانه‌ی بالینی آشکاری ندارد؟ این دو وضعیت الزاماً تصمیم درمانی یکسانی ندارند.

اگر دامپزشک درمان آنتی‌بیوتیکی را لازم بداند، انتخاب دارو باید با توجه به عامل شناسایی‌شده، نتیجه‌ی آزمون حساسیت دارویی در صورت نیاز، وضعیت گله و محدودیت‌های مصرف دارو در طیور انجام شود. نتیجه‌ی مثبت آزمایش به‌تنهایی نسخه نیست؛ نتیجه‌ی منفی نیز اگر گله همچنان بیمار است، پایان بررسی علت بیماری نیست.

مصرف خودسرانه‌ی آنتی‌بیوتیک می‌تواند به مقاومت دارویی دامن بزند. حتی وقتی درمان به کاهش نشانه‌های بیماری کمک می‌کند، بهبود ظاهری ثابت نمی‌کند سالمونلا از گله حذف شده است. بنابراین تصمیم درمانی باید از همان ابتدا با برنامه‌ی پیگیری دامپزشک همراه باشد، نه اینکه با بهترشدن مصرف دان یا کاهش تلفات پرونده‌ی آلودگی بسته شود.

زمان پرهیز از کشتار هم بخشی از همین تصمیم است: فاصله‌ای که پس از آخرین مصرف دارو باید پیش از اعزام گله به کشتار رعایت شود تا باقیمانده‌ی دارو در محصول مسئله‌ساز نشود. این زمان به داروی تجویزشده و دستور مصرف آن بستگی دارد. پیش از شروع درمان، دامپزشک مسئول باید روشن کند آیا رعایت زمان پرهیز با برنامه‌ی کشتار گله سازگار است یا نه.

آیا بیماری سالمونلا طیور درمان قطعی دارد؟

کاهش تلفات و برگشت مصرف دان و آب به روند معمول، نشانه‌ی بهترشدن وضعیت گله است؛ نه مدرک پاک‌شدن سالمونلا. پس از بهبود ظاهری هم ممکن است پرنده‌های بدون علامت حامل عامل باشند و آلودگی در محیط سالن باقی بماند. بنابراین نمی‌توان برای گله وعده‌ی درمان قطعی یا پاک‌سازی تضمینی داد.

پس از بهبود، ارزیابی را متوقف نکنید. روند تلفات و مصرف آب و دان را در اختیار دامپزشک مسئول بگذارید تا آن را کنار یافته‌های آزمایشگاهی ببیند. اگر آزمایش پیگیری لازم باشد، انتخاب نمونه و زمان آن نیز باید با نظر او و متناسب با شرایط فارم باشد.

روش‌ های انتقال بیماری سالمونلا در طیور

پس از رسیدگی به گله، مسیر ورود آلودگی را از مسیر بازانتشار آن در فارم جدا کنید. آب، دان، جوجه‌ی ورودی و وسایل مشترک می‌توانند مسیر ورود باشند. فضولات آلوده نیز می‌توانند آلودگی را به بستر، دانخوری، آبخوری و محیط سالن برگردانند. ظاهر سالم آب یا دان، آلودگی را رد نمی‌کند.

در سالن، تماس با فضولات را از محل جمع‌آوری تلفات تا مسیر خروج کود بررسی کنید. نشت آب و بستر خیس، جابه‌جایی آلودگی را آسان‌تر می‌کند؛ نشتی را برطرف کنید و بستر آلوده را طبق برنامه‌ی بهداشتی فارم مدیریت کنید. در پایان دوره، پیش از ضدعفونی، فضولات و مواد آلی را از سطوح و تجهیزات بردارید و آن‌ها را بشویید. ضدعفونی جای نظافت را نمی‌گیرد.

نتیجه‌ی این بررسی‌ها را کنار یافته‌های آزمایشگاهی بگذارید تا اقدام کنترلی روی مسیر محتمل متمرکز شود، نه صرفاً روی سالنی که نشانه‌ها در آن دیده شده است. برای جزئیات بیشترِ کنترل مسیرها، مسیرهای انتقال و پیشگیری از سالمونلا در مرغ را ببینید.

از امروز تا پایان دوره چه چیزی را ثبت و پیگیری کنیم؟

برای هر سالن، یک خط زمانی از تغییرات گله بسازید. زمان نخستین تغییر مشاهده‌شده را بنویسید و از آن روز تا پایان دوره، مصرف آب و دان، تلفات و دمای سالن را روزانه ثبت کنید. داده‌ها را تا حد امکان در ساعت‌های ثابت بردارید تا مقایسه‌ی روزها معنی‌دار باشد. اگر اندازه‌گیری انجام نشد، جای خالی را با حدس پر نکنید.

زمان نمونه‌گیری، نوع نمونه و تاریخ دریافت نتیجه‌ی آزمایش را کنار همان خط زمانی نگه دارید. هر اقدام مؤثر بر گله، از تغییر تنظیمات سالن تا درمان تجویزشده، باید با زمان شروعش ثبت شود. این‌طور دامپزشک می‌تواند تغییر روند گله را در کنار نتیجه‌ی آزمایش و اقدامات انجام‌شده ببیند.

برای یک‌جا نگه‌داشتن این داده‌ها، ثبت روزانه‌ی گله در گله‌بان ابزار داخل گله‌بان برای ثبت خوراک، آب، دما و تلفات است؛ استفاده از آن به ثبت‌نام نیاز دارد و سه ماه اول رایگان است.

آیا سالمونلا به انسان منتقل می‌ شود؟

بله. سالمونلا می‌تواند از راه تماس با فضولات و سطوح آلوده به انسان منتقل شود. گوشت و فرآورده‌های طیور آلوده نیز در صورت رعایت‌نشدن اصول ایمنی غذایی خطر انتقال دارند. ظاهر سالم پرنده به‌تنهایی این خطر را رد نمی‌کند.

در فارم، کار را از دست‌ها و تجهیزات شروع کنید: پس از تماس با پرنده، تلفات یا فضولات، دست‌ها را بشویید. وسایل و چکمه‌های آلوده را بدون پاک‌سازی و ضدعفونی به سالن دیگر نبرید. تجهیزات جمع‌آوری تلفات را از وسایلی که برای کار روزمره با گله استفاده می‌شوند جدا نگه دارید تا آلودگی به مسیرهای تمیز برنگردد.

اگر آلودگی گله تأیید شد، نتیجه را در اختیار دامپزشک مسئول بگذارید و درباره‌ی ادامه‌ی دوره و ارسال گله به کشتار طبق نظر او و ضوابط مربوط به عرضه عمل کنید. بهبود ظاهری گله مجوزی برای نادیده‌گرفتن نتیجه‌ی آزمایش یا تغییر خودسرانه‌ی برنامه‌ی عرضه نیست.

? مقاله‌های مرتبط

دارو های ضد اسهال مرغ | درمان قطعی اسهال جوجه

فلجی مرغ | علل، علائم و نحوه درمان فلجی مرغ ها

آبله طیور | 3 درمان خانگی برای درمان آبله طیور