تغذیه اصولی جوجههای یک روزه : کلید موفقیت در پرورش طیور
برای جوجه‌مرغ صنعتی یکروزه، دان آغازینِ کامل و متناسب با سویه و هدف پرورش، همراه با آب آشامیدنی سالم، باید هنگام استقرار در سالن در دسترس باشد. باقی‌ماندن زرده دلیل به‌تعویق‌انداختن دسترسی به آب و دان نیست. پس از تحویل، رسیدن جوجهها به آب و دان را با مشاهده‌ی پراکندگی گله و بررسی چینه‌دان نمونه‌ای از جوجهها کنترل کنید؛ اگر مصرف شکل نگرفت، ابتدا دسترسی، شرایط سالن و کیفیت جوجه‌ی تحویلی را بررسی کنید.
- پیش از تحویل، دان آغازینِ متناسب و آب سالم را در دسترس جوجه آماده کنید.
- پس از استقرار، مصرف واقعی را با مشاهده‌ی رفتار و بررسی چینه‌دان در نقاط مختلف بسنجید.
- در صورت دان‌نخوردن، ابتدا دسترسی و شرایط سالن را بررسی کنید و سپس سراغ عوامل مشترک و سابقه‌ی حمل بروید.
غذای جوجه یک روزه باید دارای چه ویژگی‌هایی باشد؟
دان آغازین باید یک جیره‌ی کامل برای جوجه‌مرغ صنعتی باشد، نه یک ماده‌ی خوراکیِ تنها یا مخلوطی خانگی. جیره را بر اساس راهنمای سویه، هدف پرورش و نظر متخصص تغذیه انتخاب کنید؛ دان مناسب جوجه‌ی گوشتی را صرفاً به‌دلیل نام «آغازین» برای گله‌ی تخمگذار یا مادر انتخاب نکنید.
پیش از تحویل جوجه، شکل فیزیکی دان را ببینید: جوجه باید بتواند آن را به‌آسانی بردارد. دانِ به‌هم‌چسبیده، دارای بوی نامعمول یا نگهداری‌شده در محیط مرطوب را بدون بررسی وارد سالن نکنید. تازگی و شرایط نگهداری را از زمان تحویل دان تا قرارگرفتن آن در سالن پیگیری کنید.
آب آشامیدنی سالم هم باید هم‌زمان با دان در دسترس باشد. برای ترتیب آماده‌سازی پیش از ورود گله، مقاله‌ی آماده‌کردن جوجه‌ی یکروزه برای تغذیه را ببینید.
مراحل تغذیه جوجهها
ترتیب کار از هچری شروع می‌شود، اما مسئولیت هچری و فارم یکی نیست. خروج جوجه و آماده‌سازی آن برای حمل با هچری است؛ آماده‌بودن سالن و فراهم‌کردن آب و دان در محل استقرار با فارم دریافت‌کننده است.
- ۱پیش از تحویل، سالن را از ارتفاع جوجه بررسی کنید. هیتر و تهویه را در نقاط مختلف محل استقرار کنترل کنید. در مهر، هوای مسیر ممکن است با هوای سالن فرق داشته باشد؛ تنظیمات را با وضعیت واقعی سالن و راهنمای مدیریت سویه تطبیق دهید، نه با یک دمای ثابت برای همه‌ی گله‌ها. آب و دان باید جایی باشد که جوجه پس از استقرار به آن برسد؛ پر بودن دانخوری به‌تنهایی کافی نیست.
- ۲هنگام تحویل، وضعیت جوجه پس از حمل را ثبت کنید. برای چک‌های همین مرحله از چک‌لیست تحویل جوجه، ابزار داخل گله‌بان، استفاده کنید؛ استفاده از آن به ثبت‌نام نیاز دارد و سه ماه اول رایگان است. سپس جوجهها را در سالن آماده مستقر کنید.
- ۳پس از استقرار، رفتار جوجهها را ببینید. بررسی کنید که در محل استقرار حرکت میکنند و به آبخوری و دانخوری می‌رسند، یا زیر هیتر جمع می‌شوند و از بخش‌هایی از سالن دوری میکنند. راهنمای مدیریت جوجه گوشتی Ross شرکت Aviagen، در بخش جای‌دهی جوجه، بر دسترسی به آب و دان پس از استقرار و بررسی شروع خوراک‌گیری تأکید میکند؛ باقی‌ماندن زرده مجوز تأخیر عمدی در فراهم‌کردن آب و دان نیست. اگر دسترسی مختل است، مانع را همان‌وقت برطرف کنید. درباره‌ی الکترولیت پس از جابه‌جایی نیز بررسی نیاز جوجه به الکترولیت پس از حمل را جداگانه بخوانید.
ویژگی‌های ضروری غذای جوجه یک روزه
هنگام تحویل دان، برچسب محموله را با سفارش تطبیق دهید: دان باید برای جوجه‌مرغ صنعتی و مرحله‌ی آغازین پرورش تهیه شده باشد. پیش از باز کردن کیسه‌ها، پارگی، خیس‌شدگی و شرایط نگهداری محموله را بررسی کنید. اگر دان بوی نامعمول دارد، به هم چسبیده یا نشانه‌ای از کپک در آن دیده می‌شود، آن محموله را مصرف نکنید و موضوع را برای بررسی به مسئول فنی و تأمین‌کننده اطلاع دهید.
آب را هم در نقطه‌ی مصرف بررسی کنید، نه فقط در منبع یا مخزن. ظرف یا آبخوری باید تمیز و برای جوجه قابل‌دسترسی باشد. ذرات شناور، رسوب یا بوی نامعمول را نادیده نگیرید؛ پیش از استقرار جوجه، علت را در مسیر آب پیدا و برطرف کنید. دانخوری نیز باید تمیز باشد و طوری قرار بگیرد که جوجه برای برداشتن دان با مانع روبه‌رو نشود.
چطور بفهمیم جوجه واقعاً به دان و آب رسیده است؟
پُر بودن دانخوری فقط نشان می‌دهد دان در سالن هست. بعد از استقرار، از چند نقطه‌ی سالن رفتار جوجهها را ببینید: آیا در محل استقرار پخش شده‌اند؟ آیا به دانخوری و آبخوری رفت‌وآمد میکنند؟ آیا گروهی کنار دیوار، زیر هیتر یا دور از آبخوری مانده‌اند؟ تجمع جوجهها می‌تواند نشانه‌ی مشکل در شرایط سالن یا دسترسی باشد، حتی وقتی دانخوری پُر است.
سپس از نقاط مختلف سالن جوجه‌هایی را به‌صورت نمونه بردارید و چینه‌دانشان را به‌آرامی لمس کنید. چینه‌دان حاوی آب و دان، نرم است و ذرات دان در آن حس می‌شود. چینه‌دانی که فقط با آب پُر شده، نرم و مایع‌مانند است؛ وجود دان در چینه‌دانِ خشک و سفت هم به‌تنهایی دسترسی کافی به آب را تأیید نمی‌کند. نتیجه‌ی یک نقطه را به کل سالن تعمیم ندهید.
زمان تحویل، وضعیت جوجهها پس از حمل، شرایط سالن و نتیجه‌ی بررسی چینه‌دان را کنار هم ثبت کنید. این ثبت کمک میکند تفاوت میان مشکل دسترسی و تغییر رفتار پس از حمل را پیگیری کنید. هیچ‌یک از این مشاهده‌ها به‌تنهایی تشخیص بیماری نیست.
اگر جوجه دان نمی‌خورد، ترتیب عیب‌یابی چیست؟
از نزدیک‌ترین مانع شروع کنید: آیا جوجه از محل استقرارش می‌تواند به دان و آب برسد؟ ارتفاع و جای دانخوری و آبخوری را در مسیر حرکت جوجه بررسی کنید. گرفتگی آبخوری، قطع آب، خالی‌ماندن بخشی از خط یا جمع‌شدن دان در جایی دور از جوجهها را همان‌جا برطرف کنید. بعد ببینید رفتار جوجه تغییر میکند یا نه.
اگر تجهیزات درست کار میکنند، پراکندگی گله را ببینید. تجمع زیر هیتر، دوری از یک سمت سالن یا ماندن کنار دیوار نشانه‌ای است که باید شرایط همان نقطه را بررسی کنید. دما و جریان هوا را در ارتفاع جوجه با بخش‌های دیگر مقایسه کنید؛ بسترِ سرد یا مرطوب را هم از قلم نیندازید. در مهر، هوای بیرون ممکن است میان زمان آماده‌سازی سالن و رسیدن محموله تغییر کند؛ به تنظیم قبلی تجهیزات اکتفا نکنید. برای پیگیری این نشانه‌ها، پیامدهای تغییرات دما برای جوجه‌ی یکروزه را ببینید.
اگر مشکل در سراسر گله دیده می‌شود، سراغ عوامل مشترک بروید: آب، عملکرد تجهیزات، شرایط عمومی سالن و سابقه‌ی حمل. زمان رسیدن محموله، توقف‌ها و وضعیت جوجه هنگام تحویل را با مشاهدات فعلی کنار هم بگذارید. پس از رفع هر مانع، دوباره رفتار جوجه و مراجعه‌اش به دانخوری و آبخوری را بررسی و ثبت کنید؛ اگر تغییری ندیدید، علت را صرفاً به دان نسبت ندهید.
بهترین خوراکی‌های مناسب برای تغذیه جوجهها چیست؟
برای جوجه‌مرغ صنعتی، انتخاب اصلی دان آغازینِ کامل و متناسب با برنامه‌ی تغذیه‌ی گله است؛ نه انتخاب از میان خوراکی‌های آشپزخانه. اگر دان تحویلی با برنامه‌ی مصوب هم‌خوانی ندارد، پیش از مصرف، موضوع را با مسئول تغذیه و تأمین‌کننده روشن کنید. نام یک ماده‌ی خوراکی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که برای این گله مناسب است.
تخممرغ پخته، بلغور جو، ذرت شیرین، کاهو، میوه یا خوراک جانوری را به‌عنوان غذای روز اول کنار دان آغازین توصیه نکنید. افزودن این مواد می‌تواند توازن جیره را بر هم بزند و کنترل کیفیت خوراک مصرف‌شده را دشوار کند. در این حالت، وقتی مصرف دان کم می‌شود، تشخیص این‌که جوجه واقعاً چه خورده نیز سخت‌تر خواهد بود.
اگر دان مناسب هنگام دریافت جوجه در دسترس نیست، کمبود را به مسئول تغذیه و تأمین‌کننده اعلام کنید و برای تهیه‌ی خوراک متناسب با برنامه‌ی متخصص تغذیه اقدام کنید. جای خالی دان را با مخلوط خانگی پر نکنید؛ چنین مخلوطی ترکیب مشخص و قابل‌پیگیریِ جیره‌ی برنامه‌ریزی‌شده را ندارد.
آیا غذای جوجه مرغ، اردک یا کبوتر یک روزه با یکدیگر تفاوت دارد؟
بله. جیره‌ای که برای جوجه‌مرغ صنعتی تنظیم شده است، نباید به‌طور خودکار برای جوجه‌اردک یا جوجه‌کبوتر مناسب فرض شود. اگر در سفارش یا تحویل محموله درباره‌ی گونه‌ی پرنده ابهامی وجود دارد، پیش از ارسال دان، مشخصات محموله را با برنامه‌ی تغذیه و مسئول فنی تطبیق دهید؛ شباهت ظاهری جوجهها مبنای انتخاب جیره نیست.
تغذیه‌ی جوجه‌کبوتر به والدینش وابسته است و والدین در آغاز از ترشحات چینه‌دان به آن غذا می‌دهند. به همین دلیل، روش غذا دادن به جوجه‌مرغ را نمی‌توان به جوجه‌کبوتر تعمیم داد. دستور تغذیه‌ی دستی کبوتر نیز در این مقاله جایی ندارد.
اگر با جست‌وجوی غذای جوجه‌ی خانگی، اردک یا کبوتر به این صفحه رسیده‌اید، توصیه‌های آن برای مدیریت گله‌ی صنعتی جوجه‌مرغ نوشته شده‌اند. برای گونه‌ی دیگر، به برنامه‌ی تغذیه‌ی همان گونه و نظر دامپزشک یا متخصص تغذیه‌ی طیور مراجعه کنید.
چه زمانی دان‌نخوردن جوجه را به دامپزشک ارجاع دهیم؟
اگر پس از برطرف‌کردن مانع دسترسی به دان و آب و اصلاح شرایط سالن، جوجهها همچنان دان نمی‌خورند، موضوع را به دامپزشک مسئول ارجاع دهید. منتظر نمانید تا مشکل در تمام سالن دیده شود؛ تداوم دان‌نخوردن در بخشی از گله را هم به دامپزشک مسئول گزارش کنید. به دامپزشک بگویید مشکل از چه زمانی دیده شده و پس از هر اصلاح، رفتار جوجهها چه تغییری کرده است.
اگر دان‌نخوردن با بی‌حالی، مدفوع غیرعادی یا تلفات غیرعادی همراه است، ارجاع را عقب نیندازید. جوجه‌هایی که حرکت نمی‌کنند یا از گله جدا می‌مانند، ممکن است نتوانند حتی پس از اصلاح شرایط سالن سراغ دان بروند. این نشانه‌ها به‌تنهایی نام بیماری را مشخص نمی‌کنند، اما نشان می‌دهند عیب‌یابی مدیریتی برای تصمیم بعدی کافی نیست.
برای گزارش دقیق، زمان شروع علائم، محل جوجههای درگیر در سالن و تغییرات تلفات را ثبت کنید. اگر مدفوع غیرعادی می‌بینید، ظاهر آن و محل مشاهده را هم گزارش دهید؛ از روی یک نشانه، بیماری گوارشی تشخیص ندهید. برای شناخت نشانه‌هایی که باید به دامپزشک اطلاع دهید، مقاله‌ی علائم اولیه‌ی بیماری‌های گوارشی در جوجه‌ی یکروزه را ببینید.
تصمیم درباره‌ی نمونه‌برداری و نوع آزمایش با دامپزشک مسئول است. پیش از هر تصمیم درمانی، تشخیص آزمایشگاهی توصیه می‌شود؛ آزمایشگاه دامپزشکی دام‌فارم آزمایش‌های تشخیصی دامپزشکی طیور انجام می‌دهد. خوراک دارویی، آنتی‌بیوتیک یا مکمل را جایگزین بررسی علت دان‌نخوردن نکنید.
🐥 خرید جوجه یکروزه با بهترین کیفیت
نژادهای راس، کاب، پلاس، آرین و ایندیان ریور — ارسال به تمام ایران
☎ تماس: ۹۰۰۰۱۱۰۱
