تغییرات اقلیمی محلی و رشد جوجه گوشتی؛ اقدامات عملی

تغییرات اقلیمی و تاثیر آن بر دمای سالن‌ها

تغییر هوای بیرون، بار گرمایی سالن را عوض می‌کند؛ حتی وقتی تنظیمات هیتر و فن ثابت مانده‌اند. دمای محل حضور جوجه‌ها و رفتار گله را در کنار پیش‌بینی هوا بررسی کنید، نه فقط عدد نمایشگر را. برای برنامه‌ریزی مدیریت دوره، مقاله‌ی پرورش مرغ گوشتی ۴۵ روزه را هم ببینید.

در گرما، جوجه‌ها ممکن است از دانخوری فاصله بگیرند، بال‌ها را باز نگه دارند و له‌له بزنند. کاهش مصرف دان می‌تواند رشد را کند کند و عملکرد ضریب تبدیل را تغییر دهد. پیش از دست‌کاری تنظیمات، دما را در چند نقطه و در ارتفاع حضور جوجه‌ها بررسی کنید؛ تجمع گله در بخشی از سالن می‌تواند نشانه‌ی توزیع نامناسب هوا باشد.

برای کاهش استرس حرارتی، پیش از گرم‌ترین ساعات، کارکرد فن‌ها، ورودی‌های هوا و پدها را بررسی کنید. پد را همراه با تهویه‌ی کافی به کار ببرید و هم‌زمان رطوبت سالن و رفتار گله را زیر نظر بگیرید؛ در هوای مرطوب، افزایش رطوبت می‌تواند دفع گرما از بدن پرنده را دشوارتر کند. آبخوری‌ها را از نظر دسترسی و جریان آب چک کنید و برای قطع برق یا خرابی فن، برنامه‌ی جایگزین آماده داشته باشید. زمان توزیع دان را با ساعات خنک‌تر هماهنگ کنید، اما مصرف دان و واکنش گله را پس از تغییر برنامه پایش کنید.

با افت ناگهانی دمای بیرون، عملکرد هیترها را پیش از سرد شدن بستر و تجمع جوجه‌ها بررسی کنید. گرمایش را طوری تنظیم کنید که دما در محل حضور گله یکنواخت بماند؛ برای نگه‌داشتن گرما، تهویه‌ی لازم را قطع نکنید. برای ثبت و مدیریت جزئیات فارم‌ها و سالن‌ها می‌توانید از گله‌بان استفاده کنید؛ استفاده از آن نیاز به ثبت‌نام دارد و سه ماه اول رایگان است.

پس از هر تغییر در تهویه یا گرمایش، دوباره دمای نقاط مختلف سالن، وضعیت بستر و پراکندگی گله را بررسی کنید. اگر جوجه‌ها همچنان در یک ناحیه جمع می‌شوند یا از دانخوری فاصله می‌گیرند، تنظیم انجام‌شده هنوز مشکل را برطرف نکرده است.

رطوبت نسبی و اثرات آن بر جوجه‌ها

رطوبت نسبی را جدا از دمای سالن و وضعیت بستر قضاوت نکنید. با تغییر هوای بیرون، رطوبت سالن هم عوض می‌شود؛ حتی اگر تنظیم فن‌ها تغییری نکرده باشد. رطوبت‌سنج را در ارتفاع جوجه و دور از جریان مستقیم هیتر، پد و مه‌پاش قرار دهید و عدد آن را کنار دما و وضعیت بستر ثبت کنید.

رطوبت بالا، به‌ویژه وقتی بستر خیس بماند، شرایط را برای رشد قارچ و کپک فراهم می‌کند و کیفیت هوای سالن را پایین می‌آورد. اگر رطوبت‌سنج عدد بالاتری نشان می‌دهد، اول بستر زیر آبخوری‌ها و کنار دیوارها را لمس کنید. نشتی، ارتفاع و فشار آبخوری‌ها را بررسی کنید؛ سپس کارکرد فن‌ها و مسیر ورود هوا را چک کنید. در هوای سرد هم تهویه را قطع نکنید؛ گرمایش و تهویه باید طوری تنظیم شوند که رطوبت خارج شود، بدون آنکه جوجه‌ها در معرض کوران سرد قرار بگیرند.

رطوبت پایین در روزهای ابتدایی می‌تواند خطر کم‌آبی جوجه‌ها را بالا ببرد و رشد را مختل کند. در این وضعیت، مصرف آب و دسترسی جوجه‌ها به آبخوری را بررسی کنید. اگر از مه‌پاش برای افزایش رطوبت استفاده می‌کنید، هم‌زمان بستر را پایش کنید؛ خیس شدن بستر یعنی روش یا زمان کارکرد دستگاه باید اصلاح شود، نه اینکه فقط عدد رطوبت‌سنج را دنبال کنید.

قرائت حسگرها را با وضعیت بستر و رفتار گله تطبیق دهید. حسگر متصل به کنترلر فقط وقتی به تنظیم خودکار کمک می‌کند که محل نصب و قرائت آن درست باشد. روشنایی نیز موضوع جداگانه‌ای در مدیریت رشد است؛ برای آن به مقاله‌ی تاثیر نور بر تولید طیور مراجعه کنید.

استفاده از تجهیزات مدرن برای بهبود شرایط اقلیمی سالن

وقتی هوای بیرون ناگهان گرم یا مرطوب می‌شود، روشن‌کردن فن به‌تنهایی کافی نیست. در سالن مجهز به تهویه تونلی، فن‌های انتهایی هوا را از ورودی‌های مقابل می‌کشند و جریان هوا از روی گله عبور می‌کند. کنترلر تهویه می‌تواند کار فن‌ها و دریچه‌های ورودی را بر اساس دمای سالن تنظیم کند. با این حال، مسیر واقعی هوا را کنار گله بررسی کنید؛ دریچه‌ای که درست تنظیم نشده باشد، می‌تواند بخشی از سالن را کم‌تهویه بگذارد.

پد خنک‌کننده در هوای گرم به کاهش دمای هوای ورودی کمک می‌کند، اما هم‌زمان رطوبت آن را بالا می‌برد. در روزهای شرجی، پد را فقط با نگاه به دماسنج روشن نکنید؛ رطوبت سالن، وضعیت بستر و رفتار جوجه‌ها را هم ببینید. در هوای سرد نیز تهویه حداقلی باید رطوبت و گازهای سالن را خارج کند، بی‌آنکه هوای سرد مستقیم روی جوجه‌ها بریزد.

سنسورهای دما و رطوبت را در نقاط نماینده سالن نصب کنید تا کنترلر تغییر شرایط را پیوسته ثبت کند و در صورت خروج از محدوده تنظیم‌شده هشدار دهد. سنسوری که کنار هیتر، پد یا در معرض آفتاب باشد، تصویر درستی از شرایط گله نمی‌دهد. قرائت حسگرها را دوره‌ای با ابزار مستقل بررسی کنید و تنظیم فن و پد را با مشاهده پراکندگی جوجه‌ها و وضعیت بستر تطبیق دهید.

این تجهیزات اثر تغییرات هوای بیرون را قابل‌مدیریت‌تر می‌کنند، نه اینکه نیاز به بازدید سالن را از بین ببرند. اگر با وجود تنظیم تهویه، نشانه‌های استرس گرمایی ادامه داشت، آبخوری‌ها و دسترسی گله به آب را نیز بررسی کنید. بحث تغذیه‌ای مرتبط با این وضعیت در مطلب نقش بتائین در تغذیه مرغ گوشتی آمده است؛ تغذیه جای اصلاح شرایط سالن را نمی‌گیرد.

مدیریت آب و تغذیه در شرایط اقلیمی ناپایدار

وقتی هوا ناگهان گرم یا شرجی می‌شود، فقط پر بودن مخزن آب کافی نیست. در سالن، آبخوری‌ها را از نظر جریان آب، گرفتگی و نشتی بررسی کنید و مطمئن شوید جوجه‌ها در همه‌جای سالن به آب دسترسی دارند. خطوط آب را طبق برنامه شست‌وشو دهید و دمای آب ورودی را زیر نظر بگیرید. اگر برای بهبود آب‌دهی از سیستم نیپل استفاده می‌کنید، فشار و ارتفاع آن را متناسب با سن گله تنظیم کنید؛ نشتی، بستر را خیس می‌کند و مشکل رطوبت سالن را بیشتر می‌کند.

در گرما، مصرف دان ممکن است کم شود. زمان دان‌دهی را با ساعت‌های خنک‌تر روز هماهنگ کنید و نگذارید دان در دانخوری کهنه بماند. اگر افت مصرف ادامه داشت، ترکیب جیره را با متخصص تغذیه بازبینی کنید تا با وجود کاهش مصرف، نیاز گله به مواد مغذی تأمین شود. در هوای شرجی، این تغییرات جای تهویه و کنترل رطوبت بستر را نمی‌گیرد.

مکمل‌ها را بر اساس وضعیت گله انتخاب کنید، نه صرفاً پیش‌بینی هوا. بی‌کربنات سدیم و کلرید پتاسیم از الکترولیت‌هایی هستند که ممکن است هنگام تنش گرمایی و به‌هم‌خوردن تعادل الکترولیت‌ها مطرح شوند. ویتامین C نیز برای دوره‌های تنش گرمایی بررسی می‌شود، اما درباره میزان اثر آن در همه شرایط توافق وجود ندارد. انتخاب و مصرف این مواد باید با نظر دامپزشک مسئول یا متخصص تغذیه و با توجه به جیره و کیفیت آب باشد؛ مصرف خودسرانه نمک‌های الکترولیتی می‌تواند مشکل‌ساز شود. برای آشنایی بیشتر با انواع مکمل‌ها، مطلب ۵ مکمل تغذیه‌ای حیاتی برای رشد سریع و سلامت مرغ‌های گوشتی را ببینید.

پایبندی به پروتکل‌های امنیت زیستی در مواجهه با تغییرات اقلیمی

نوسان دما و رطوبت می‌تواند شرایط نگهداری گله و مسیرهای ورود عوامل بیماری‌زا را تغییر دهد. پس از باد و باران، توری ورودی‌های هوا، درز درها و مسیر رفت‌وآمد افراد و تجهیزات را بررسی کنید. آسیب به این نقاط، راه ورود پرندگان وحشی یا آلودگی منتقل‌شده با کفش و تجهیزات را باز می‌کند.

توری مقاوم و سالم را روی ورودی‌های هوا و بازشوهای سالن نصب کنید تا پرندگان وحشی نتوانند وارد شوند. توری باید به قاب محکم باشد و لبه‌ی باز نداشته باشد؛ در عین حال، نباید جریان هوای موردنیاز سالن را محدود کند. بعد از طوفان، پارگی و گرفتگی توری را بررسی و برطرف کنید. برای ورودی‌هایی که باد و باران مستقیم می‌گیرند، سایه‌بان یا بادگیرِ قابل شست‌وشو را بیرون در نصب کنید، نه جلوی مسیر تهویه. این پوشش‌ها جایگزین بسته نگه‌داشتن در، محدودکردن ورود افراد و پاک‌سازی و ضدعفونی تجهیزات نیستند.

برای تصمیم‌گیری درباره‌ی مدیریت گله، آشنایی با روش‌های پرورش جوجه اصلاح نژاد شده گوشتی مفید است؛ اما انتخاب سویه به‌تنهایی جای کنترل شرایط سالن و امنیت زیستی را نمی‌گیرد.

اگر پس از نوسان‌های محیطی، تلفات یا نشانه‌های بیماری در گله تغییر کرد، موضوع را با دامپزشک مسئول بررسی کنید. نمونه‌برداری با نظر او و آزمایش در آزمایشگاه دامپزشکی دام‌فارم می‌تواند به تشخیص علت و انتخاب اقدام بعدی کمک کند.

بازبینی پوشش‌ها پس از باد و باران و اجرای مداوم محدودیت ورود و ضدعفونی تجهیزات، مسیرهای انتقال بیماری به گله را محدود می‌کند.

رصد و پایش مداوم تغییرات اقلیمی

پیش‌بینی هوای منطقه را پیش از موج گرما، افت دما یا تغییر ناگهانی رطوبت بررسی کنید. سپس روند دما و رطوبت داخل سالن را کنار آن بگذارید: آیا سالن در تغییرات قبلی توانسته شرایط را پایدار نگه دارد، یا قرائت حسگرها هم‌زمان با هوای بیرون نوسان کرده است؟ پایش خودکار و ثبت پیوسته داده‌ها کمک می‌کند این روند را ببینید؛ یک قرائت لحظه‌ای به‌تنهایی کافی نیست.

اگر تغییر شدید هوا در راه است، پیش از رسیدن آن فن‌ها، هیترها، ورودی‌های هوا و برق پشتیبان را بازبینی کنید. هنگام تغییر هوا، قرائت حسگرها را دنبال کنید و عملکرد تجهیزات را با آنچه در سالن رخ می‌دهد بسنجید. تصمیم برای تغییر تنظیمات تهویه یا گرمایش را بر اساس روند داخل سالن بگیرید، نه فقط پیش‌بینی منطقه.

اگر داده‌های سالن با رفتار گله یا وضعیت بستر هم‌خوانی ندارد، محل و عملکرد حسگر را بررسی کنید و از نقاط دیگر سالن هم قرائت بگیرید. این کار کمک می‌کند مشکل حسگر را از تغییر واقعی شرایط سالن جدا کنید.

? مقاله‌های مرتبط

بهترین دارو تقویتی برای افزایش تخمگذاری مرغ

غذای مرغ در تابستان با کمترین هزینه بیشترین بازده

بهترین دان استارتر جوجه گوشتی: راهکار تضمینی برای رشد یکنواخت جوجه‌ها