تحلیل شرایط محیطی و کیفیت جوجه‌های مادر

تأثیر دمای محیط بر کیفیت جوجه مادر

کنترل محیط سالن مادر فقط به خواندن دمای روی نمایشگر محدود نمی‌شود. دما، رطوبت و جریان هوا را باید کنار رفتار گله و روند تولید تخم‌مرغ بررسی کرد؛ ممکن است سنسور دمای قابل‌قبولی نشان دهد، اما بخشی از گله زیر جریان مستقیم هوا سردش باشد.

گرمای بیش از حد می‌تواند مصرف دان و فعالیت جفت‌گیری گله مادر را کاهش دهد. افت باروری تخم‌مرغ در این وضعیت ممکن است به کاهش هچ منجر شود، اما هر افت هچ را نباید به دمای سالن نسبت داد؛ نگهداری تخم‌مرغ نطفه‌دار و شرایط دستگاه جوجه‌کشی نیز باید بررسی شوند. سرمای نامناسب هم با تغییر رفتار و مصرف انرژی گله، عملکرد تولیدمثلی را تحت فشار می‌گذارد.

برای تعیین دمای هدف، به جدول‌های متناسب با سن و مرحله تولید در «راهنمای مدیریت گله مادر راس» منتشرشده توسط Aviagen مراجعه کنید. یک دمای ثابت برای همه مراحل دوره معیار درستی نیست. وضعیت پر و رفتار گله، رطوبت و سرعت جریان هوا را نیز هنگام تنظیم هیتر، فن و پد در نظر بگیرید.

دما را در چند نقطه سالن و در ارتفاع حضور پرنده بسنجید، نه فقط کنار سنسور کنترلر. تجمع پرندگان نزدیک هیتر، فاصله گرفتن از یک بخش سالن یا له‌له‌زدن، نشانه‌هایی هستند که باید همراه با دمای ثبت‌شده بررسی شوند. اگر اختلاف دما بین نقاط سالن دیده می‌شود، پیش از تغییر تنظیمات کلی، کارکرد هیترها، مسیر ورود هوا و توزیع جریان هوا را بررسی کنید.

در هوای گرم، تهویه را بر اساس وضعیت گله تنظیم کنید و کارکرد فن‌ها و پدها را زیر نظر بگیرید. هدف فقط پایین آوردن عدد دماسنج نیست؛ هوای تازه باید به همه بخش‌های سالن برسد، بدون آنکه تغییر ناگهانی شرایط به گله استرس وارد کند. برای دنبال‌کردن مسیر اثرگذاری گله مادر تا هچری، مقاله کیفیت جوجه از کجا شکل می‌گیرد؟ را بخوانید.

نقش رطوبت در سلامت جوجه‌های مادر

رطوبت پایین در روزهای نخست می‌تواند از دست‌دادن آب بدن جوجه‌های مادر را تشدید کند. رطوبت بالا نیز، به‌ویژه وقتی تهویه کافی نباشد، خشک‌ماندن بستر را دشوار می‌کند. برای تشخیص علت، رطوبت سالن را کنار وضعیت بستر، دمای سالن و رفتار جوجه‌ها بررسی کنید؛ عدد رطوبت‌سنج به‌تنهایی کافی نیست.

برای تعیین رطوبت نسبی هدف، راهنمای مدیریت مرغ مادر راس (Aviagen) را متناسب با سن گله و شرایط سالن ملاک بگذارید. یک بازه‌ی ثابت برای تمام دوره و همه‌ی سالن‌ها دقیق نیست. رطوبت‌سنج را در محدوده‌ای قرار دهید که شرایط محل حضور جوجه‌ها را نشان دهد و قرائت آن را با وضعیت بستر مقایسه کنید.

اگر هوا خشک است، پیش از روشن‌کردن رطوبت‌ساز، عملکرد هیتر و تهویه را بررسی کنید. اگر بستر مرطوب می‌شود، نشتی آبخوری‌ها را پیدا کنید و تهویه را طوری تنظیم کنید که رطوبت خارج شود، بدون آنکه جوجه‌ها در معرض جریان مستقیم هوای سرد قرار بگیرند. تنظیم تجهیزات را با تغییرات هوای بیرون و واکنش گله بازبینی کنید.

اگر همراه با تغییر رطوبت، علائم بیماری یا افزایش تلفات دیده می‌شود، تشخیص را به وضعیت سالن محدود نکنید. نمونه‌گیری با نظر دامپزشک مسئول و بررسی در آزمایشگاه دامپزشکی دام‌فارم می‌تواند به روشن‌شدن علت کمک کند. برای آشنایی با کنترل شرایط محیطی در مرحله‌ی جوجه‌کشی نیز مطلب همه چیز درباره ستر و هچر را ببینید؛ شرایط ستر و هچر را نباید به سالن پرورش تعمیم داد.

اهمیت تهویه مناسب در فارم‌های مادر

تهویه در سالن مرغ مادر فقط برای خنک‌کردن نیست. ورود هوای تازه و خروج رطوبت و گازهای حاصل از بستر، به حفظ شرایط تنفسی گله و خشک‌ماندن بستر کمک می‌کند. اگر جریان هوا در بخشی از سالن ضعیف باشد، وضعیت بستر و رفتار پرنده‌ها را در همان بخش بررسی کنید؛ شرایط نامناسب سالن می‌تواند بر سلامت گله و کیفیت تخم‌مرغ‌های قابل‌جوجه‌کشی اثر بگذارد.

برای بهینه‌سازی تهویه، ابتدا مسیر ورود و خروج هوا را بررسی کنید. دریچه‌های ورودی نباید بسته یا مسدود باشند و هوای ورودی نباید مستقیم به پرنده‌ها برخورد کند. فن‌ها را از نظر آلودگی پره‌ها و عملکرد تسمه یا موتور بازبینی کنید و مطمئن شوید پدها، هنگام استفاده، مسیر جریان هوا را محدود نمی‌کنند. تنظیم فن‌ها را با توجه به دما، رطوبت، وضعیت بستر و رفتار گله انجام دهید؛ افزایش سرعت فن بدون بررسی مسیر ورود هوا، لزوماً تهویه را بهتر نمی‌کند.

اگر رطوبت سالن بالا می‌رود یا بستر در نقاط مشخصی خیس می‌ماند، پیش از تغییر تنظیمات، آبخوری‌ها و مسیر جریان هوا در همان نقاط را بررسی کنید. در سامانه‌هایی که ورودی هوا فیلتر دارد، گرفتگی فیلتر را نیز کنترل کنید. وقتی دما یا رطوبت ناگهان تغییر می‌کند، عملکرد فن، دریچه، پد و حسگر مربوط را جداگانه بررسی کنید تا عیب تجهیز با مشکل تنظیمات اشتباه گرفته نشود.

برای پیگیری وضعیت سالن، می‌توانید خوراک، آب، دما و تلفات را روزانه در گله‌بان ثبت کنید. استفاده از گله‌بان به ثبت‌نام نیاز دارد و سه ماه اول رایگان است.

توجه به امنیت زیستی و محیطی

آلودگی گله‌ی مادر می‌تواند به سلامت گله، کیفیت تخم‌مرغ نطفه‌دار و وضعیت جوجه‌های حاصل آسیب بزند. امنیت زیستی از محل ورود افراد و تجهیزات شروع می‌شود: ورود افراد غیرضروری را محدود کنید، رفت‌وآمدها را ثبت کنید و برای هر سالن کفش و لباس کار اختصاصی بگذارید. حصار پیرامونی و درِ کنترل‌شده نیز باید مسیر ورود به محوطه و سالن را مشخص کنند؛ وجود مانع، بدون کنترل رفت‌وآمد، کافی نیست.

برنامه‌ی پاکسازی را به کارهای روزانه و کارهای بین دو گله تقسیم کنید. هنگام حضور گله، آلودگی اطراف آبخوری‌ها، دانخوری‌ها و مسیرهای رفت‌وآمد را هر روز بررسی و برطرف کنید. وسایل مشترک را پس از هر بار استفاده و پیش از انتقال به سالن دیگر تمیز و ضدعفونی کنید. پس از خروج گله و پیش از ورود گله‌ی بعدی، بستر و مواد آلی را خارج کنید؛ سپس سالن و تجهیزات را بشویید، خشک کنید و طبق دستور محصول ضدعفونی‌کننده عمل کنید. ضدعفونی روی سطح آلوده جای شست‌وشو را نمی‌گیرد.

برای دیدن تغییرات احتمالی، تلفات، مصرف آب و دان و وضعیت تخم‌مرغ‌های گله‌ی مادر را به‌طور روزانه پایش کنید. اگر نشانه‌ای غیرعادی دیدید، جابه‌جایی افراد و وسایل بین سالن‌ها را محدود کنید و موضوع را به دامپزشک مسئول گزارش دهید. تصمیم درمانی به تشخیص او نیاز دارد و پیش از درمان، بررسی آزمایشگاهی توصیه می‌شود.

برای محتوای آموزشی مرتبط با مدیریت فارم و بهداشت سالن، می‌توانید تلویزیون دام‌فارم را ببینید. اگر پرسش این است که منشأ یک مشکل از گله‌ی مادر بوده یا داخل مرغداری، مطلب از کجا بفهمیم آنگارا از مرغ مادر بوده یا از داخل مرغداری؟ به همین موضوع می‌پردازد؛ منشأ بیماری را نباید فقط از روی نشانه‌های ظاهری تعیین کرد.

پیش‌بینی و مدیریت هزینه‌ها و اشتباهات

خطای تنظیم دما یا رطوبت فقط هزینه‌ی برق و سوخت نیست. اگر شرایط سالن به مصرف دان، تولید تخم قابل جوجه‌کشی یا کیفیت جوجه آسیب بزند، هزینه‌ی هر جوجه‌ی قابل فروش هم تغییر می‌کند. برای برآورد اثر اقتصادی، روزهای بروز مشکل را با دوره‌های مشابه همان گله مقایسه کنید؛ مصرف دان و انرژی، تخم‌های قابل جوجه‌کشی، نتیجه‌ی هچ و جوجه‌های حذف‌شده را کنار هم بگذارید. تغییر این شاخص‌ها به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که علت، شرایط محیطی بوده است؛ کیفیت تخم، سلامت گله و شرایط هچری را هم بررسی کنید.

برای پیشگیری از خطای تنظیم، به عدد روی تابلو بسنده نکنید. دما و رطوبت را در نقاط نماینده‌ی سالن، از جمله نزدیک ورودی هوا، هیتر و محل حضور پرنده، با ابزار مستقل کنترل کنید. اگر قرائت‌ها با هم نمی‌خوانند، پیش از تغییر تنظیمات، محل نصب و کالیبراسیون حسگرها و کارکرد فن، هیتر و پد را بررسی کنید. پس از هر تغییر تنظیم یا تعمیر، دوباره شرایط سالن و رفتار گله را کنترل کنید تا معلوم شود مشکل برطرف شده است.

زمان بروز نوسان، قرائت حسگرها، تغییرات تنظیمات، خرابی تجهیزات و اقدام انجام‌شده را همراه با آمار روزانه‌ی گله ثبت کنید. این ثبت‌ها کمک می‌کند هنگام تکرار مشکل، علت‌های محتمل و هزینه‌ی هر اختلال را دقیق‌تر بررسی کنید. گله‌بان یکی از ابزارهای مدیریت گله است؛ ثبت اطلاعات محیطی و عملکردی را فقط بر اساس امکاناتی انجام دهید که در اختیار دارید.

بازبینی منظم حسگرها، فن‌ها، هیتر و پد را پیش از شروع دوره و در طول آن در برنامه‌ی نگهداری بگذارید. هزینه‌ی سرویس را با هزینه‌ی اختلال‌های ثبت‌شده مقایسه کنید؛ این مقایسه نشان می‌دهد کدام خرابی‌ها باید زودتر پیگیری شوند.

? مقاله‌های مرتبط

از کجا بفهمیم آنگارا از مرغ مادر بوده یا از داخل مرغداری؟

همه چیز درباره ستر و هچر: راهنمای کامل انکوباسیون پیشرفته

تفاوت جوجه‌کشی‌های مختلف | بررسی کامل انواع جوجه‌کشی و انتخاب بهترین سیستم