طیور پرورشی دارای ویژگیهای خاصی هستند که فقط در تعداد کمی از انواع نژاد ها موجود است. اگرچه پرورش طیور، یکی از مشاغل درآمدزای عصر حاضر است، اما موفقیت در این حرفه نیاز به مهارت و تجربه کافی دارد.
در این مقاله به بررسی انواع طیور پرورشی، قیمت و میزان سودآوری آنها میپردازیم:
انواع طیور پرورشی
همانطور که میدانیم، خدای متعال طیور زینتی و پرورشی بسیار گوناگونی را خلق کـرده است. در میان همه پرندگان، نوعی خاصی از آنها خوراکی بـوده و برای پرورش در مزارع مناسب هستند. شمارش انواع طیور زینتی در این مقاله نمیگنجد، اما در ادامه شما را با انواع طیور پرروشی و نژادهای مختلفی از آنها آشنا میسازیم:
در حالت کلی انواع طیور پرورشی و سودآوری که بهطور خوراکی نیز در رژیم غذایی افراد قرار میگیرد، شامل موارد زیر است:
- مرغ
- شترمرغ
- بوقلمون
- اردک
- بلدرچین
- غاز
- کبوتر
- کبک
در میان تمام پرندگان فوق، مرغ و تا حدودی بوقلمون بیشتر از سایرین در سفره مردم جای دارد. دلایل متعددی باعث افزایش تقاضای خرید مرغ و بوقلمون شـده است. قیمت مناسب و فراوانی آنها در بازار، از اصلیترین علل ترویج گوشت این پرندگان در میان مردم میباشد. بهترین انواع طیور پرورشی، آنهایی هستند که میتوانند با آب و هوای منطقه مورد نظر سازگاری داشتـه باشند و به راحتی در بازار عرضه شوند.
اگرچه انواع طیور پرخاصیت دیگری مانند اردک، بلدرچین و کبوتر نیز در ایران در حال پرورش است، اما به اندازه مرغ و بوقلمون رونق ندارد. پرورش پرندگان گران قیمتی مانند کبک، قرقاول، طاووس و مرغ شاخدار نیز در صورت وجود تقاضا در بازار توجیه اقتصادی دارند. آنها اغلب در خانههای روستایی یا ویلاهای شخصی پرورش داده میشوند و کمتر به بازار عرضه میشوند. از این رو تهیه و خرید آنها به سختی و با قیمت بالاتری امکانپذیر است
انواع نژادهای مختلف مرغ
بیشتر مرغهای بومی کشور ما، از نژاد آسیایی هستند. ایران به دلیل تنوع آب و هوایی خود، دارای زیستگاههای متفاوتی است. با توجه تأثیرات زیستگاهی متنوع، انواع مختلفی از نژادهای مرغ با ویژگیهای متفاوت در سطح کشور وجود دارند. نتایج مقایسه ژنتیکی سه نژاد مرغ بومی ایرانی (زرد کرک، گردن لخت و مرندی) نشاندهنده شباهت ژنتیکی آنها از نظر کاریوتیپ (ارائه تصویر کروموزومی) است.
با مقایسه این سه کاریوتیپ بومی با مرغ نژاد نیوهمشایر و کروموزومهایشان مشخص شد که آنها از لحاظ مورفولوژیکی تفاوتی چندانی با هم ندارند. مرغها از دسته پرندگان (Aves) و گونههای (Gallus) هستند. منشأ نژادهای مرغ ژنوتیپ و گونه مشابه (Gallus Gallusdomesticus) است. با این حال تفاوتهای زیادی بین زیرگونهها وجود دارد که منجر به ایجاد انواع مختلف شـده است.
در حال حاضر، بیش از 100 گونه مرغ گوشتی از جمله کورنیش، وایت روک و هوبارد وجود دارد. گونههای مرغ تخمگذار نیز شامل لگهورن سفید، رود ایسلندر، ایزابراون و پلیموت روک هستند.
اصلیترین نژادهای مرغ در ایران
در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، ترکیب ژنتیکی گونههای محلی، اساس پرورش طیور را تشکیل میدهد. منابع ژنتیکی مرغهای بومی میتواند با تولید مناسب و سازگاری با شرایط بومی میتواند زمینه را برای سازگاری با شرایط روستاها فراهم کند.
در حال حاضر نژادهای مرغ بومی ایران در درجه اول از تلاقی سایر نژادهای داخلی یا خارجی هستند. به همین جهت نمیتوان آنها را به عنوان نژاد اصیل طبقهبندی کرد. در بین مرغهای بومی کشور دو نژاد مرندی و لاری تقریباً خالص هستند
نژادهای مختلف بوقلمون
انواع مختلفی از بوقلمونها در سرتاسر جهان پرورش داده میشود. با این وجود همه آنها تجاری و اقتصادی نبوده و بیشتر آنها زینتی و سرگرمکننده هستند. Bourbon Reds، Narragansetts و Royal Palms از جمله این گونهها هستند.
انواع نژاد بلدرچین
تاکنون بیش از 100 نژاد مختلف بلدرچین شناسایی شـده است. البته برخی از گونهها به طور کامل منقرض شدهاند، در حالیکه برخی دیگر در معرض خطر انقراض هستند. بیشتر جمعیت بلدرچینها متعلق به انواع بلدرچین معمولی و ژاپنی است و این دو گونه نیز دارای چندین زیرگونه هستند. به طور کلی تعداد بلدرچینها در سطح جهان، 300 میلیون تخمین زده میشود.
برخی از انواع بلدرچین در تخمگذاری خوب هستند، در حالیکه برخی دیگر دارای گوشت مغذی هستند. برخی از گونهها نیز دومنظوره هستند و علاوه بر تخمگذاری زیاد، وزنگیری خوبی هم دارند.
اهمیت پرورش طیور
یکی از بهترین راههای دریافت پروتئین حیوانی (مرغ و تخم مرغ) پرورش طیور است. با رعایت اصول فنی و مورد نیاز برای پرورش طیور، پروتئینها با قیمت پایین، کیفیت بالا و در زمان کوتاه تولید میشوند. مرغ و تخم مرغ در سالهای اخیر به عنوان یک منبع غنی از پروتئین در سراسر جهان و کشور ما شناختـه شـده است.
در برخی از کشورهای مراتع فقیر، گوشت طیور به سرعت جایگزین گوشت سایر دامها شده است. البته مرغ از نظر سطح پروتئین و نسبت اسید آمینه، در مقایسه با گوشت قرمز برتریهای چشمگیری دارد. تخم مرغ همچنین از نظر ارزش بیولوژیکی جزء پروتئینهای رده اول شناسایی میشود.
نحوه پرورش انواع طیور
اگر میخواهید یک مزرعه پرورش انواع طیور احداث کنید، باید تصمیم بگیرید که چه نوع مزرعهای میخواهید. یکی از مهمترین تصمیمات این است که در کجا زندگی میکنید و میخواهید مزرعه خود را در کجا راهاندازی کنید. مزارع پرورش انواع طیور معمولاً در قسمتهای شرقی و با آب و هوای متعادل، ساختـه میشوند. پرورش دهندگان طیور نیز معمولاً یک نوع پرنده خاص را برای پرورش در مزرعه خود انتخاب میکنند. آنها اغلب پرندگانی مانند مرغ، بوقلمون، غاز یا اردک را برای پرورش برمیگزینند.
بیش از نیمی از پرورش دهندگان برای تولید گوشت به مرغهای گوشتی روی میآورند. در حالیکه سایر پرورش دهندگان تخم مرغ، بلدرچین یا بوقلمون تولید و عرضه میکنند. هنگامیکه اهداف و علایق خود و انواع طیور پرورشی مورد نظر را مشخص کردید، آن زمان میتوانید کسب و کار موفقی را شروع کنید.
قیمت انواع طیور پرورشی
در بین طیور پرورشی، مرغ و بلدرچین نسبت به سایر طیور (شترمرغ، اردک، غاز، قرقاول و طاووس) قیمت کمتری دارند. به همین دلیل است که اکثر مردم در مزرعهها اقدام به پرورش مرغ میکنند. البته ناگفته نماند که پرورش مرغ هم سختیها و هزینههای زیادی را میطلبد و بایستی با دانش کافی به سمت این رشتـه کاری حرکت کرد.
کلام آخر
طیور هم مانند هر جاندار دیگری دارای انواع مختلفی هستند که هر کدام نیز نژادهای متفاوتی دارند. برخی از انواع طیور را میتوان پرورش داد و شرایط پرورش و نگهداری هر کدام با بقیه متفاوت است. پرورش طیور نیز همانند هر حرفه دیگری دارای سختیهای فراوانی است. بنابراین قبل از شروع این حرفه باید نکات بهداشتی و مراقبتی لازم را اندیشید.
