مدیریت تراکم جوجه در سالن مرغداری

اهمیت تعیین تراکم جوجه در سالن

برای تعیین تراکم، فقط تعداد جوجه در هر مترمربع را حساب نکنید. وزن مورد انتظار گله در پایان دوره، ظرفیت فن و پد، فضای دانخوری و آبخوری و وضعیت بستر هم تعیین می‌کنند سالن چند قطعه را می‌تواند نگه دارد. حتی با تراکم مناسب، کیفیت شروع دوره به ورود جوجه یک روزه سالم و با کیفیت وابسته است.

وقتی تراکم از ظرفیت سالن بالاتر می‌رود، دسترسی گله به دان و آب یکنواخت نمی‌ماند. دفع گرما و رطوبت سخت‌تر می‌شود و بستر زودتر خیس می‌ماند. نتیجه می‌تواند افت رشد، افزایش تلفات و فشار بیشتر بر تهویه باشد. ازدحام همچنین استرس و نوک‌زنی را تشدید می‌کند؛ در گله‌های تخمگذار، باید خطر کانیبالیسم را هم زیر نظر گرفت.

تراکم بسیار پایین هم لزوماً انتخاب اقتصادی بهتری نیست. وقتی تعداد کمتری جوجه در همان سالن نگهداری می‌شود، هزینه‌هایی مانند آماده‌سازی، گرمایش و اداره‌ی سالن بین قطعات کمتری تقسیم می‌شود و هزینه‌ی تمام‌شده‌ی هر قطعه ممکن است بالا برود. بنابراین هدف، پر کردن سالن تا آخرین جای ممکن نیست؛ باید تراکمی انتخاب شود که تهویه و تجهیزات بتوانند آن را تا پایان دوره پشتیبانی کنند.

راهنمای مدیریت راس توصیه می‌کند تراکم جوجه‌ی گوشتی را با توجه به وزن نهایی گله، شرایط اقلیمی و توان تهویه و خنک‌سازی سالن تعیین کنید، نه صرفاً با شمارش جوجه‌ها در روز جوجه‌ریزی. پیش از قطعی کردن تعداد جوجه، ظرفیت واقعی سالن را بررسی کنید و در طول دوره، یکنواختی رشد، دسترسی به دان و آب، رفتار گله و رطوبت بستر را پایش کنید. اگر این نشانه‌ها نامطلوب‌اند، صرفِ مناسب بودن تعداد اولیه به معنی مناسب بودن تراکم فعلی نیست.

عوامل موثر بر تراکم بهینه

تراکم را بر اساس وزن زنده‌ای که گله هنگام کشتار به آن می‌رسد تعیین کنید، نه فقط تعداد جوجه در روز جوجه‌ریزی. برای این کار، وزن هدف و تعداد قطعه‌ای را که انتظار دارید تا پایان دوره در سالن بماند، در کنار مساحت قابل‌استفادهٔ بستر بگذارید. فضای زیر تجهیزات ثابت یا بخش‌هایی از سالن که جوجه به آن‌ها دسترسی ندارد، نباید در محاسبه وارد شود.

سویه و هدف کشتار تعیین می‌کنند گله با چه سرعتی سنگین شود و چه زمانی به فضای بیشتری نیاز پیدا کند. به‌جای اینکه برای همهٔ گله‌ها یک تراکم ثابت انتخاب کنید، منحنی رشد سویهٔ همان گله، از جمله راس یا کاب، را با وزن هدف و زمان برنامه‌ریزی‌شده برای کشتار تطبیق دهید. اگر وزن هدف بالاتر است یا کشتار عقب می‌افتد، تراکمی که در ابتدای دوره قابل‌قبول بوده ممکن است در روزهای پایانی فشار زیادی به سالن وارد کند.

سن جوجه را هم در نحوهٔ استفاده از فضا ببینید. در شروع دوره، محدودهٔ پرورش باید طوری آماده شود که جوجه‌ها به آب، دان و گرما دسترسی داشته باشند. با رشد گله، فضای در دسترس را به‌موقع گسترش دهید و توزیع جوجه‌ها را بررسی کنید. ازدحام کنار دانخوری، آبخوری یا دیوار نشان می‌دهد مساحت سالن به‌تنهایی تصویر کاملی از فضای قابل‌استفاده نمی‌دهد.

دما، رطوبت و توان تهویه حد عملی تراکم را تغییر می‌دهند. در هوای گرم، اگر فن و پد نتوانند گرما و رطوبت تولیدشده در سالن را کنترل کنند، بالا بردن تراکم خطر تنش گرمایی و خیس‌شدن بستر را بیشتر می‌کند. پیش از تثبیت تعداد جوجه‌ریزی، عملکرد تهویه را در شرایط گرمِ دوره و در وزن‌های بالاتر گله ارزیابی کنید؛ ظرفیت اسمی تجهیزات به‌تنهایی کافی نیست.

روشنایی نیز بر توزیع گله اثر دارد. نقاط تاریک، نور نامتوازن یا چیدمانی که دسترسی به آب و دان را محدود می‌کند، می‌تواند جوجه‌ها را در بخشی از سالن جمع کند. در بازدیدهای روزانه، پراکندگی گله، کیفیت بستر و نشانه‌های گرمازدگی را کنار هم بررسی کنید. اگر با اصلاح نور، چیدمان و تهویه ازدحام برطرف نمی‌شود، تراکم جوجه‌ریزی دورهٔ بعد را بازنگری کنید.

نحوه مدیریت تراکم در طول دوره پرورش

در روزهای اول، جوجه‌ها معمولاً در بخش گرم‌شده‌ی سالن نگهداری می‌شوند. پیش از جوجه‌ریزی، فضای در دسترس را طوری آماده کنید که همه‌ی جوجه‌ها به آب و دان برسند و کنار دیواره‌ها یا زیر هیترها روی هم جمع نشوند. اگر جوجه‌ها در یک نقطه متراکم شده‌اند، پیش از بزرگ‌کردن فضا، دما، جریان هوا، نور و دسترسی به آب و دان را بررسی کنید؛ تجمع همیشه نشانه‌ی کمبود مساحت نیست.

با رشد گله، فضای محصورشده را مرحله‌به‌مرحله باز کنید. هر بخش تازه باید پیش از بازشدن، از نظر دمای بستر، آب‌خوری، دان‌خوری و جریان هوا آماده باشد. پس از هر تغییر، در سالن راه بروید و توزیع جوجه‌ها را ببینید: اگر بخشی خالی مانده یا جوجه‌ها کنار حصار جمع شده‌اند، شرایط همان بخش را اصلاح کنید. گسترش فضا بدون آماده‌سازی، تراکم را روی کاغذ کم می‌کند، اما دسترسی و آسایش گله را بهبود نمی‌دهد.

در میانه و پایان دوره، تراکم را فقط با شمار جوجه‌ها نسنجید. وزن‌کشی منظم را کنار تعداد زنده‌ی گله و مساحت قابل‌استفاده‌ی سالن بگذارید تا تغییر فشار وارد بر بستر، آب‌خوری‌ها و تهویه را زودتر تشخیص دهید. هم‌زمان به خیس‌شدن بستر، دشواری رسیدن به آب و دان، تجمع در نقاط خاص و نفس‌نفس‌زدن توجه کنید. این نشانه‌ها را با وضعیت فن‌ها، ورودی هوا و ظرفیت آب‌رسانی بررسی کنید؛ زیادکردن تهویه به‌تنهایی، مشکل کمبود فضای قابل‌استفاده را حل نمی‌کند.

اگر فضای بیشتری در همان سالن در دسترس است، آن را پس از آماده‌سازی به گله اضافه کنید و آب‌خوری‌ها و دان‌خوری‌ها را در فضای بازشده پخش کنید. اگر امکان افزایش فضا نیست، مسئله را با مسئول فنی برای تصمیم درباره‌ی ادامه‌ی دوره مطرح کنید؛ جابه‌جایی شتاب‌زده یا مخلوط‌کردن گله‌ها می‌تواند استرس و خطر انتقال بیماری را بیشتر کند. برای دوره‌ی بعد، تعداد جوجه‌ریزی را با فضای قابل‌استفاده و توان تهویه‌ی همان سالن بازبینی کنید.

برای ثبت جداگانه‌ی فارم‌ها، سالن‌ها و گله‌ها می‌توانید از گله‌بان استفاده کنید (نیاز به ثبت‌نام؛ سه ماه اول رایگان).

پیشگیری از مشکلات مربوط به تراکم بالا

تراکم بالا در سالن‌ها می‌تواند منجر به مشکلاتی نظیر کانیبالیسم و استرس در جوجه‌ها شود. برای پیشگیری از این مسائل، ابتدا باید تمرکز بر ارتقای امنیت زیستی داشت. محیط عاری از عوامل بیماری‌زا می‌تواند خطر انتقال بیماری‌ها و مرگ و میر را کاهش داده و فضای سالم‌تری را برای جوجه‌ها فراهم کند.

تغذیه مناسب و کافی نیز از جمله راه‌حل‌های کلیدی است. دسترسی به غذای کافی می‌تواند از رقابت‌های شدید و درگیری‌ها بین جوجه‌ها جلوگیری کند. توزیع یکنواخت غذا و آب برای استفاده تمام جوجه‌ها از منابع تغذیه ضروری است.

استفاده از تکنیک‌های رفتاری نیز می‌تواند از میزان استرس در جوجه‌ها بکاهد. فراهم آوردن محیطی با نور و دمای کنترل‌شده، به ایجاد آرامش در گله کمک می‌کند. اگر می‌خواهید بیشتر با دلایل کانیبالیسم در جوجه‌های گوشتی آشنا شوید، می‌توانید به این مقاله مراجعه کنید.

در نهایت، پایش مداوم شرایط سالن و واکنش به تغییرات در رفتار جوجه‌ها ضروری است. با ابزارهای نظارتی مناسب، می‌توانید به‌سرعت مشکلات را شناسایی و رفع کنید پیش از اینکه به بحران تبدیل شوند.

ابزارها و تکنولوژی‌های کاربردی در مدیریت تراکم

نرم‌افزار مدیریت سالن زمانی به تصمیم‌گیری کمک می‌کند که تعداد جوجه‌ها، سطح قابل‌استفاده، وزن‌کشی‌های دوره‌ای و تغییرات چیدمان سالن در آن ثبت شود. با این داده‌ها می‌توانید تراکم را پس از جابه‌جایی گله یا تغییر فضای در دسترس دوباره محاسبه کنید؛ عدد اولیه‌ی جوجه‌ریزی به‌تنهایی برای کل دوره کافی نیست.

نرم‌افزار مدیریت مرغداری گله‌بان در دسترس است و مطلب مشاور هوشمند گله‌بان در مرغداری مشاور آن را معرفی می‌کند.

کنترل هوشمند فن، پد و هیتر می‌تواند به حفظ شرایط محیطی سالن کمک کند، اما ظرفیت تهویه را افزایش نمی‌دهد. اگر با بالا رفتن وزن گله، هوا در بخش‌هایی از سالن ساکن می‌ماند یا بستر همان بخش‌ها خیس می‌شود، پیش از افزایش تراکم، عملکرد تجهیزات و توزیع هوا را بررسی کنید. کنترل روشنایی نیز باید امکان مشاهده‌ی رفتار و پراکندگی گله را حفظ کند، نه اینکه نشانه‌های ازدحام را از دید پنهان کند.

دوربین‌ها و حسگرها می‌توانند تغییر پراکندگی جوجه‌ها و روند رشد را برای بررسی سریع‌تر نشان دهند. این داده‌ها را با شمارش گله، وزن‌کشی و بازدید از سالن تطبیق دهید؛ تصویر دوربین به‌تنهایی تعداد قطعه یا تراکم واقعی را تأیید نمی‌کند. اگر جوجه‌ها کنار دیوار، اطراف آبخوری یا در یک سمت سالن جمع شده‌اند، علت را در دسترسی به آب و دان، جریان هوا و چیدمان تجهیزات جست‌وجو کنید.

? مقاله‌های مرتبط

۸ دلیل اصلی خودخوری یا کانیبالیسم در جوجه‌های گوشتی

تعیین جنسیت جوجه های یک روزه | نحوه تشخیص دقیق مرغ یا خروس بودن جوجه

آیا نان انتخاب درستی برای تغذیه مرغ‌های خانگی است؟