سازمان دامپزشکی کشور با هدف نظارت و پیگیری امور دام و طیور و فعالیتهای دامپزشکان بنا نهاده شده است. این سازمان با رسیدگی به تمامی ارکان وابستـه به حیوانات خانگی و پرورش دام و طیور صنعتی مانع از بروز مشکلات کثیری در کشور میشود. سازمان دامپزشکی کشور حتی برای صدور پروانه و جستجوی اعضای نظام دامپزشکی هم سامانه ای را ایجاد کرده است. هدف از این سامانه تسهیل فرآیند صدور پروانه و تشخیص راحتتر اعضای نظام دامپزشکی است. این سازمان وظایف بسیار زیادی دارد و ارگانهای بیشماری به آن وابستـه هستند.
برای آشنایی هر چه بیشتر با اهداف و وظایف سازمان دامپزشکی کشور، در این مقاله از مجله دام فارم همراه ما باشید:
سازمان دامپزشکی کشور با چه هدفی تاسیس شده است؟
سازمان دامپزشکی کشور در اوایل قرن چهاردهم به منظور محافظت از جان حیوانات اهلی و خانگی تاسیس شد. این سازمان از جملـه سازمانهای وابستـه به وزارت جهاد کشاورزی ایران است. اصلیترین هدف تاسیس سازمان دامپزشکی کشور، کمک به تأمین بهداشت و سلامت و پیشگیری از ابتلای حیوانات به انواع بیماریهای دامی است. با این حال سازمان دامپزشکی، وظایف مختلفی اعم از موارد زیر را نیز بر عهده دارد:
- نظارت بر بهداشت و سلامت تمامی سالنهای پرورش دام
- جلوگیری از شیوع بیماریهای مشترک انسان و دام
- رسیدگی به اجرای قوانین حاکم بر دامداریها
- قانونگذاری و ارائه شیوههای مدیریتی
- بازرسی اماکن تولید فرآوردههای دامی

اصلیترین وظایف سازمان دامپزشکی کشور چیست؟
همانطور که در بالا بدان اشاره شد، مهمترین وظیفه سازمان دامپزشکی کشور نظارت و رسیدگی به بهداشت و سلامت حیوانات است. با این وجود این سازمان وظایف بیشماری را بر عهده دارد. به طوریکه برخی از آنها را به تنهایی و برخی دیگر را به کمک ارگانهای ذیربط خود انجام میدهد.
سلسله مراتب وظایف و راهبردهای اساسی سازمان دامپزشکی کشور، را میتوان به بخشهای زیر تقسیمبندی کرد:
- وضع قوانین و ضوابط مربوط به:
- شبکههای مراقبت بیماریهای دامی و بیماریهای مشترک انسان و حیوان
- پسماندهای دامپزشکی
- اعمال بهداشتی و قرنطینهای و امنیت زیستی دام و فرآوردههای دامی و صدور مجوزهای بهداشتی مرتبط
- کارخانههای تولید خوراک دام ،کشتارگاهها و تولیدیهای فرآوری محصولات دامی
- دامداریها سالنهای پرورش و نگهداری دام
- کنترل و پیشگیری بیماریهای غیر واگیر
- بهداشت و ایمنی مواد غذایی و خوراک دام
- تعیین انواع حیوانات خانگی بیخطر برای جامعه
- تولید و پرورش حیوانات آزمایشگاهی و استاندارد گذاری آنها
- تامین رفاه دام
- دستیابی به تولیدات ارگانیک دامی
- گسترش شبکههای ملی تشخیص بقایای دارویی در فرآوردههای دامی
- توسعه و آموزش بخش غیردولتی در حوزه دامپزشکی
- ایجاد سامانه صدور پروانه های دامپزشکی
- رسیدگی به واحدهای تابعه استانی برای شناسایی کانون بیماریهای دامی
- برنامه ریزی و مدیریت:
- برنامه ملی اعتباربخشی آزمایشگاههای دامپزشکی کشورپ
- بیوتکنولوژی و طب مکمل در دامپزشکی
- فرآیند تولید، فرآوری، ورود و صدور، نگهداری و توزیع انواع دارو
- شبکه ملی ثبت انواع داروها، فرآوردههای بیولوژیک، واکسنها، سرمها، ضد عفونیکنندهها، سموم و مواد بیولوژیک
- اجرای هماهنگیهای لازم برای:
- مبارزه با بیماریهای مشترک دام بین انسان و حیوان
- ترویج و انتقال آخرین یافتههای بهداشتی، قرنطینهای و امنیت زیستی
- آموزش و اطلاعرسانی در امر بهداشت عمومی
- توسعه سطح دانش، فناوری مهارتهای دامپزشکی
- اجرای مفاد موافقتنامههای سازمان تجارت جهانی مربوط به بهداشت دام در سطح کشور
- دورههای آموزشی ضمن خدمت کارکنان
- انجام سایر وظایف محوله شامل:
- بازرسی و کنترل کیفی بهداشتی خوراک دام از مرحله تولید تا توزیع
- راهاندازی شبکه ملی تجزیه و تحلیل خطرات احتمالی
- شناسایی و تعیین هویت دام کشور و صدور شناسنامههای بهداشتی واحدهای اپیدمیولوژیک
- ایجاد پستهای قرنطینهای در داخل کشور و پایانههای مرزی
- توسعه کمی و کیفی شبکههای مختلف آزمایشگاهی
- تدوین و ابلاغ دستورالعملها و ضوابط فنی و اجرایی
- مشارکت فعال در کنفرانسهای داخلی و بینالمللی دامپزشکی
- مبادله اطلاعات علمی با مراکز و مراجع علمی و دامپزشکی
- تربیت کادر فنی در مناطق و مراکز دامداری کشور
- تهیه تجهیزات و لوازم فنی و انواع دارو برای مبارزه با بیماریهای دامی و عرضه آن به مصرفکنندگان به بهای تمامشده یا به صورت بلاعوض
- همکاری با نهادهای مرتبط در ذبح و صید شرعی

سازمان دامپزشکی کشور با چه ارگانهایی همکاری میکند؟
در حالت کلی وظایف محوله بر سازمان دامپزشکی کشور بسیار زیاد است. اما این سازمان تمامی اعمال مذکور در فوق را به تنهایی انجام نمیدهد. سازمانها، ارگانها و ادارات کثیری با سازمان دامپزشکی کشور جهت پیشبرد اهداف مربوطه هماهنگی میکنند. از جمله عوامل همیار با سازمان دامپزشکی کشور، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سازمان جهاد کشاورزی
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
- آزمایشگاههای دامپزشکی کشور
- ادارات کل دامپزشکی استانها
- دانشگاهها، مؤسسات آموزشی و تحقیقاتی دامپزشکی
- معاونت تشخیص و مدیریت درمان
- سازمان محیط زیست کشور
- داروخانههای دامپزشکی
- مراکز فروش تجهیزات دامپزشکی
صحبت نهایی
سازمان دامپزشکی کشور یکی از ارگانهای فعال جهاد کشاورزی است که وظایف بسیار ارزشمندی را بر عهده دارد. این سازمان با همکاری مراجع ذیربط اقدام به پیشبرد اهداف در زمینه حفط سلامت دام و طیور و پرورش هر چه اصولی آنها میکند.
تمامی امور مربوط به سازمان دامپزشکی، از خوراک و نهادههای دامی تا پیشگیری از سرایت بیماریهای دام همگی نیازمند دقت قابل توجهی است. این سازمان در ابتدا اقدام به صدور پروانه های دامپزشکی از طریق سامانههای مختلف میکند. سپس با جمعآوری اعضای نظام دامپزشکی، اهداف و مسئولیتهای خود را در زمینه جستجوی نیازهای دامی و تامین رفاه و بهداشت عمومی آنها پیش میبرد.
منبع: www.theanimalwellnessinstitute.org