پرورش طیور یکی از پررونق‌ترین مشاغل امروزی است که درآمد تقریبا خوبی در پی دارد. طیور پرورشی به علت تولید گوشت، تخم‌مرغ و سایر مواد غذایی مفید و ضرروی، جزء مهم‌ترین منابع تغذیه‌ای کشور محسوب می‌شوند. به همین جهت، در عصر حاضر مزارع پرورش طیور بسیار متعددی با امکانات و ویژگی‌های منحصر بفرد تاسیس شـده است. در این مزارع انواع طیور پرورشی مختلفی مانند مرغ، غاز، اردک، بوقلمون، شترمرغ و غیره نگهداری می‌شود. مراقبت از این پرندگان نیازمند رسیدگی‌های کامل، توجه به تغذیه و جلوگیری از ابتلای آنها به انواع بیماری‌ها است.

در این مقاله از مجله دام فارم روش‌های پرورش طیور مختلف، درآمد حاصل از آنها و نحوه عملکرد مزارع مربوطه را به تفصیل شرح داده‌ایم

پرورش طیور چیست و چگونه انجام می‌پذیرد؟

در حالت کلی پرورش طیور به دو صورت خانگی و تجاری انجام می‌شود. اصلی‌ترین علت پرورش خانگی پرندگان، ایجاد سرگرمی و علاقه فردی است. در حالیکه پرورش تجاری طیور با هدف کارآفرینی، درآمدزایی و کمک به اقتصاد کشور انجام می‌گیرد. افراد علاقه‌مند به این حیطه شغلی، قبل از هر چیزی باید بدانند که پرورش طیور کار آسان و بی‌دردسری نیست. لذا قبل از راه‌اندازی مزارع پرورش طیور، باید از سختی‌ها و پیچیدگی‌های این حرفه اطلاع یافتـه و تدابیر لازم برای آن را بسنجند.

مهم‌ترین رکن اساسی در مزارع پرورشی طیور، رسیدگی به تغذیه و رعایت نکات مراقبتی مورد نیاز است. در کنار این‌ها باید توجه داشت که یک مرکز پرورشی مناسب برای طیور دارای ویژگی‌های خاصی است که در ذیل به بررسی آنها می‌پردازیم:

• مکان مناسب برای مزرعه (دارای تهویه کافی و با مساحت ایده‌‌آل)
• شرایط آب و هوایی مناسب در فصول مختلف
• انجام مراحل قانونی و طی کارهای ادارای (به منظور عدم برخورد با مشکلات آتی)
• تعیین تعداد قفس‌های کافی
• دسته‌بندی طیور دارای نژاد یکسان در یک محیط
• آبیاری به‌موقع
• حفظ نظافت بسيار مكانيزه
• جمع‌آوری منظم تخم‌مرغ‌ها\

 اطلاعات پرورش طیور

پرورش مرغ

مرغ یکی از محصولات غذایی پر طرفدار در بین عموم است که به علت قیمت تقریبا پایین آن جای خوبی در سفره‌ها دارد. به همین جهت تعداد مرغداری‌ها و مزارع پرورش مرغ به وفور در حال افزایش است. پرروش مرغ به نوعی راحت‌تر از سایر طیور بـوده و افراد یشتری جذب این حرفه می‌شوند.

برای پرورش مرغ عموما از مرغ‌های بومی و تخم‌گذار استفاده می‌شود. مرغ‌های بومی پس از ۵ ماهگی شروع به تخم‌گذاری می‌کنند و در عرض ۲ الی ۳ ماه به اوج تخم‌گذاری خود می‌رسند. سپس تولید تخم کاهش پیدا می‌کند. به همین علت مرغ‌های بومی تخمگذار معمولا تا سن ۱۷ ماهگی پرورش داد‌ه می‌شوند.

پرورش بوقلمون

بوقلمون یکی از پرندگانی است که گوشت آن از خاصیت تغذیه‌ای بالایی برخوردار است. از این رو پرورش این پرنده در عصر کنونی بسیار ترویج یافتـه است.

روش‌های مدرن پرورش بوقلمون به میزان قابل توجهی خوراک و زمان مورد نیاز برای تولید گوشت را کاهش داد‌ه است. به‌طوریکه در ۱۲ تا ۱۴ هفته، یک بوقلمون حدود ۱۶ کیلوگرم غذا می‌خورد تا وزن آن به ۶ تا ۹ کیلوگرم برسد. جوجه‌های گوشتی بوقلمون کوچکتر از ۱۲ تا ۱۵ هفتگی به بازار عرضه می‌شوند.

بوقلمون‌ها در زمین‌های باز با آبخوری‌های خودکار، خود تغذیه، پناهگاه‌های مرتعی، حصارهای سنگین و مراتع چرخشی پرورش می‌یابند. با این حال، آنها اغلب به صورت تجاری در خانه‌های پرورشی تحت شرایط محیطی کنترل شـده نیز رشد می‌کنند.

پرورش اردک

پرورش اردک معمولا در مزارع کوچک و در مقیاس محدود انجام می‌شود. اردک‌ها قابل حمل هستند و در محفظه‌های نزدیک پرورش داد‌ه می‌شوند. آنها با خـوردن مواد زائد و غلات پراکنـده، تخم مرغ و گوشت مغذی و بسیار مطلوبی را عرضه می‌کنند. اردک‌های خاکی و هندی به طور متوسط ​​۳۰۰ تخم در سال می‌گذارند. اردک پکین، یکی از محبوب‌ترین نژادها در ایالات متحده است که برای تولید تخم مرغ و گوشت استفاده می‌شود.

پرورش غاز

پرورش غاز نیازمند یک مزرعه کوچک است. عموما دو نژاد گوشتی برجسته از بوقلمون‌ها با رنگ غالب خاکستری و سفید وجود دارد. در اکثر موارد غازها با فرآیند خاصی از تغذیه به صورت اجباری چاق می‌شوند، در نتیجه کبد آنها بزرگ می‌شود.

در اغلب مزارع پرورش طیور از غازهای گوشتی نژادهای امبدن و تولوز استفاده می‌شود. این غازها تخمگذاری کمی دارند و در طول سال تنها ۲۵ الی ۴۰ عدد تخم می‌گذارند. غازهای ماده از این نوع نژادها وزنی حدود ۸ تا ۹ کیلوگرم و غازهای نر بین ۹ تا ۱۲ کیلوگرم دارند.

معمولا غازها به طور محدود و در گله‌های کوچک نگهداری می‌شوند. از آنجاییکه غازها در برابر باکتری، ویروس و سایر عوامل بیماری‌زا مقاوم هستند، برای پرورش مناسب‌تر هستند.

پرورش شتر مرغ

شترمرغ نوعی پرنده بومی آفریقا فاقد قدرت پرواز است که به‌عنوان بزرگترین پرنده نیز شناخته می‌شود. شترمرغ ۲ تا ۳ سال بعد از بیرون آمـدن از تخم، به بلوغ جنسی می‌رسد و به مدت نسبتا طولانی بارور باقی می‌ماند.

در حالت کلی پرورش شترمرغ یک فعالیت تجاری پر سود محسوب می‌شود. به دلیل اینکه برای پرورش این پرنده فقط نیاز به یک جفت نر و ماده از این پرنده است. البته لازم به ذکر است که این کار همان قدر که سود آور است، امکان شکست و خسارت نیز در پی دارد.

شترمرغ ها در مدت حداقل ۶ و حداکثر ۸ ماه تخم‌گذاری می‌کنند و دیگر ماه‌های سال را به استراحت می‌پردازند. شترمرغ ماده در طی دوران تخم‌گذاری، حدود ۴۰ تا ۶۰ تخم می‌گذارد. برای آنکه مدت زمان پرورش شترمرغ به اقتصاد ضربه نزند، باید از هر ۴۰ تا ۶۰ تخم ماده، ۲۰ عدد به جوجه شترمرغ تبدیل شود.

شترمرغ گوشتی بسیار سریع رشد می‌کند و گوشت قرمز آن کم کلسترول، سالم و سرشار از آهن است. از این رو یکی از به‌صرفه‌ترین پرندگان پرورشی در مزارع طیور است که درآمد قابل توجهی را در پی دارد.

جمع‌بندی مطالب مربوط به پرورش طیور

پرروش طیور مختلفی مانند مرغ، اردک، شترمرغ و بوقلمون جزء اساسی‌ترین مشاغل اقتصادی در دنیای امروز است. به دلیل اینکه تامین میزان قابل توجهی از گوشت مورد نیاز کشور با پرورش طیور امکان می‌یابد. گوشت طیور به مراتب لذیذتر و مقوی‌تر از گوشت گاو گوسفند است. از این رو جایگاه ویژه‌ای در برنامه تغذیه‌ای افراد دارد.

مزارع پرورش طیور امروزی با امکانات و مزایای فوق تخصصی تاسیس می‌شوند و درآمد نسبتا خوبی در پی دارند. با این وجود از سختی‌ها و دردسرهای مربوط به این حرفه نباید غافل نبود.

منبع: www.britannica.com