آب و هوا در سالن های مرغداری بر رفاه و سلامت انسان و همچنین پرندگان تأثیر می گذارد. اختلالات تنفسی، گوارشی و رفتاری در خانه هایی که شرایط آب و هوایی در حد استاندارد نیست بیشتر رخ می دهد. کارایی مصرف خوراک با وضعیت سلامت گله مرتبط است. از حیواناتی که سالم نیستند نمی توان انتظار داشت که عملکرد مطلوبی داشته باشند. هر چه حیوانات جوانتر باشند یا سطح تولید آنها بالاتر باشد، نسبت به شرایط آب و هوایی خانه حساس تر می شوند. آب و هوا را می توان به عنوان مجموع عوامل محیطی که بر عملکرد انسان و حیوان تأثیر می گذارد، تعریف کرد.
عوامل اقلیمی و تاثیر ان بر کیفیت آب و هوا
فاکتورهای زیر باید در سطح حیوان اندازه گیری شوند.
دما
رطوبت نسبی
ترکیب هوا
سرعت هوا و حرکت هوا
نور
عوامل موثر بر شرایط اقلیمی و ریز اقلیم پرندگان
آب و هوای خانه می تواند تحت تأثیر عایق بندی سقف، دیوارها و کف، تهویه، گرمایش، سرمایش و روشنایی باشد. آب و هوای اطراف پرندگان را میکرو اقلیم می نامند (به عنوان مثال، جوجه ها در یک حلقه پرورش). در واقع میکرو اقلیم تنها چیزی است که برای پرندگان اهمیت دارد. ممکن است آب و هوای خانه قابل قبول باشد اما آب و هوای سطح پرندگان نامناسب باشد. به عنوان مثال، CO2 یک گاز سنگین است و سطح CO2 در سطح پرنده می تواند بسیار بیشتر از ارتفاع 2 متر باشد. مثال دیگر حلقه پرورش است. استفاده از حلقه های جوجه آوری به این معنی است که دمای خانه تا زمانی که درجه حرارت در سطح جوجه (زیر پرورش دهنده) صحیح باشد می تواند کمتر باشد. این اصل به منظور صرفه جویی در هزینه های گرمایش اعمال می شود. مزایا را باید در مقابل معایب سنجید، یعنی با حلقههای پرورش میتوانید در انرژی صرفهجویی کنید، اما اغلب کار برای ساخت و مدیریت حلقههای پرورش بیشتر است.
دما
لایه ها خون گرم هستند (همیوترمیک) یعنی در محدوده خاصی دمای بدن آنها کاملا ثابت است. به طور متوسط دمای بدن پرندگان بین 41 تا 42.2 درجه سانتی گراد است. دمای بدن کاملاً ثابت نگه داشته می شود و توسط بخشی از مغز مرغ (هیپوفیز) تنظیم می شود. این قسمت از مغز با ترموستات قابل مقایسه است. انقباض و گشاد شدن عروق خونی و سرعت تنفس بر انتشار و احتباس گرما تأثیر می گذارد که در نتیجه دمای بدن را تحت تأثیر قرار می دهد. مدتی طول می کشد تا مکانیسم های تنظیم گرما در حیوانات تازه متولد شده شروع به کار کنند و بنابراین آنها به دمای محیط بالاتری نسبت به حیوانات بالغ نیاز دارند. همچنین نسبت سطح و وزن حیوانات جوان نامطلوب بوده و ذخایر چربی ندارند.
مناطق دما و تاثیر آن بر آب و هوا
منطقه راحتی به عنوان منطقه دمایی تعریف می شود که در آن پرندگان می توانند دمای بدن خود را با حداقل تلاش ثابت نگه دارند. این منطقه دما به سطح تغذیه و شرایط مسکن نیز بستگی دارد. رفتار پرندگان با افزایش دما به بالاتر از منطقه راحتی تغییر می کند زیرا آنها شروع به نفس نفس زدن می کنند و وضعیت بدن خود را تغییر می دهند. هنگامی که دما کمتر از منطقه آسایش است، پرندگان نیز وضعیت بدن خود را تغییر می دهند و در کنار هم جمع می شوند.
منطقه گرما خنثی به عنوان منطقه دمایی تعریف می شود که در آن پرندگان می توانند دمای بدن خود را با کمک تنظیم حرارت فیزیکی ثابت نگه دارند. این ناحیه دما به سطح تغذیه و شرایط اسکان پرندگان و عوامل دیگر بستگی دارد. کمترین دما در ناحیه گرما خنثی، کمترین دمای بحرانی (LCT) نامیده می شود. اگر دما به کمتر از این دما برسد، پرنده شروع به استفاده از انرژی خوراک برای گرم کردن خود می کند (یعنی دمای بدن خود را حفظ می کند) و در نتیجه غذای بیشتری مصرف می کند. بالاترین دما در ناحیه گرما خنثی، بالاترین دمای بحرانی (HCT) نامیده می شود. اگر دما از این دما بالاتر رود، پرندگان دیگر نمی توانند گرمای خود را دفع کنند. آنها شروع به مصرف خوراک کمتری خواهند کرد و در نتیجه تولید کاهش می یابد.
بالاترین و کمترین دمای بحرانی بستگی زیادی به موارد زیر دارد:
سن
وزن بدن
سیستم مسکن
سطح تغذیه
رطوبت نسبی
سرعت هوا
سلامتی
تنظیم حرارت فیزیکی
هنگامی که دما در محدوده آسایش نیست، پرندگان مکانیسم های مختلفی دارند که آنها را قادر می سازد دمای بدن خود را بدون نیاز به تولید گرمای اضافی ثابت نگه دارند. به این تنظیم حرارت فیزیکی گفته می شود و عواملی که بر تنظیم حرارت فیزیکی تأثیر می گذارند عبارتند از:
عایق بافتی – اگر پرندگان لایه ای از چربی زیر پوستی داشته باشند، می توانند اجازه دهند دمای پوستشان پایین بیاید. تنها در صورتی که حیوانات به درستی تغذیه شوند، می توانند در هنگام کاهش دما، یک لایه چربی زیر جلدی را رسوب دهند.
پرها - پرها دارای اثر عایق هستند و میزان گرمای از دست رفته به محیط را کاهش می دهند.
تغییر وضعیت بدن و خمیدگی - پرندگان می توانند به طور موثری از دست دادن گرما را از طریق وضعیت بدن تنظیم کنند. اتلاف گرما را می توان با جمع کردن نزدیک به هم به حداقل رساند. از طرف دیگر در هوای گرم پرندگان سطح بدن خود را تا حد امکان افزایش می دهند.
تبخیر آب - اگر دماها بالا یا بسیار زیاد باشد، اتلاف حرارت محسوس به حداقل می رسد و تقریباً تمام گرما باید به عنوان گرمای نامحسوس (نهان) از بین برود. از دست دادن گرمای نهان، گرمای از دست رفته از بدن از طریق دفع رطوبت تنفسی است.
جریان خون از طریق پوست و غشاهای مخاطی - جریان خون به پوست و غشاهای مخاطی را می توان از طریق انقباض و گشاد شدن رگ های خونی کنترل کرد. هر چه جریان خون بیشتر باشد، گرمای بیشتری از دست می رود.
تنظیم حرارت شیمیایی
روش دیگری که طیور می تواند دمای بدن خود را تنظیم کند، تنظیم حرارتی شیمیایی است. هنگامی که دمای محیط در منطقه گرما خنثی نباشد، پرندگان می توانند:
مصرف خوراک را زمانی که دما زیر ناحیه حرارتی خنثی است افزایش دهید
زمانی که دما بالاتر از ناحیه حرارتی است، مصرف خوراک را کاهش دهید.
اندازه گیری و ارزیابی دمای طیور
بهترین ابزار برای اندازه گیری دما خود حیوان است. ارزیابی دما با مشاهده خود پرندگان فقط باید زمانی انجام شود که حیوانات در حال استراحت هستند، نه زمانی که فعال هستند یا غذا می خورند. شاخص های واضح آب و هوای نامطلوب خانه عبارتند از:
رفتار حیوانات
وضعیت غیر طبیعی بدن
ناهنجاری های خارجی
پرهای غیر طبیعی ممکن است به اشتباهات در آب و هوای خانه اشاره کند
فرکانس سرفه/عطسه
فعالیت
اندازه گیری دما رایج ترین روش برای ارزیابی آب و هوا در یک خانه است. چنین اندازه گیری می تواند اطلاعات مفید زیادی را ارائه دهد و انجام آن گران یا سخت نیست. چندین روش برای اندازه گیری دما وجود دارد:
حداقل/حداکثر دماسنج (در هر خانه یا قسمتی از خانه)
سنسور دما (کنترل آب و هوای کامپیوتری)
دماسنج (الکلی، الکترونیکی)
دماسنج مادون قرمز - دماسنج الکترونیکی
نتیجه گیری
دما برای سلامت انسان و حیوانات مضر است و بر آب و هوای خانه تأثیر منفی می گذارد. عملکرد تجهیزات نیز ممکن است به طور جدی توسط گرد و غبار از جمله گرمایش، روشنایی و تهویه مختل شود و همچنین نشان داده شده است که گرد و غبار حامل میکروارگانیسم ها است. گرد و غبار در مرغداری ها عمدتاً از ذرات پوست، پر، ذرات خوراک، بستر و کود خشک تشکیل شده است.
میزان گرد و غبار در مرغداری ها به ندرت اندازه گیری می شود. می توان آن را به روش های مختلف اندازه گیری کرد، با این حال فرآیندها دست و پا گیر هستند و اغلب به چندین قطعه تجهیزات نیاز دارند زیرا مشخص نیست که هر بار که اندازه گیری می شود چه چیزی در گرد و غبار حمل می شود. در حال حاضر ارائه توصیه های عملی در مورد چگونگی اندازه گیری میزان گرد و غبار و اندازه گیری برای چه چیزی دشوار است.
میزان گرد و غبار در یک خانه به عوامل مختلفی بستگی دارد. این موارد عبارتند از دما، رطوبت نسبی، نوع و سن حیوانات، نوع بستر مورد استفاده، سیستم تغذیه، بهداشت و غیره. نگهداری مناسب از مرغداری ها و نظافت منظم شرایط راحت تری را برای حیوانات و شرایط کاری بهتر برای انسان ایجاد می کند.
منبع :
https://www.poultryhub.org/all-about-poultry/husbandry-management/climate-in-poultry-houses
