هشدار در مورد شیوع آنفلوآنزای مرغ گوشتی ؛ مرغداران چه اقداماتی انجام دهند؟
هشدار در مورد شیوع آنفلوآنزای مرغ
گوشتی موضوعی است که هر مرغدار باید آن را
جدی بگیرد. آنفلوآنزای پرندگان یکی از بیماریهای ویروسی مهم در صنعت طیور است که
در صورت ورود به گله میتواند در مدت کوتاهی خسارت قابلتوجهی ایجاد کند.
مسئله مهم این است که مرغدار نباید
منتظر افزایش شدید تلفات بماند و بعد به فکر کنترل بیماری بیفتد. در چنین شرایطی، پیشگیری،
پایش روزانه گله و رعایت اصول امنیت زیستی اهمیت بسیار بیشتری پیدا میکند.
آنفلوآنزا میتواند از مسیرهای مختلفی
وارد مرغداری شود. پرندگان وحشی، افراد، خودروها، تجهیزات آلوده، کفش و لباس و حتی
انتقال آلودگی بین سالنها از جمله عواملی هستند که باید مورد توجه قرار بگیرند.
بنابراین اگر در منطقه شما هشدارهایی
درباره بیماریهای طیور مطرح شده است، بهترین تصمیم این نیست که دچار نگرانی شوید؛
بلکه باید سطح مراقبت از گله را افزایش دهید.
آنفلوآنزای مرغ گوشتی
آنفلوآنزای پرندگان یک بیماری ویروسی
است که پرندگان اهلی و وحشی را درگیر میکند. شدت بیماری به نوع ویروس و شرایط گله
بستگی دارد.
برخی انواع ویروس میتوانند علائم
خفیف ایجاد کنند، اما سویههای پرحدت ممکن است باعث افزایش شدید تلفات شوند.
در مرغ گوشتی، سرعت انتشار بیماری
اهمیت زیادی دارد. تراکم بالای گله، تماس نزدیک پرندگان با یکدیگر و فعالیت روزانه
افراد و تجهیزات در مرغداری میتواند در صورت ورود عامل بیماریزا، کنترل آن را
دشوارتر کند.
به همین دلیل مرغدار باید از همان
ابتدای دوره پرورش، امنیت زیستی را بخشی از مدیریت روزانه مزرعه بداند.
چرا هشدار در مورد شیوع آنفلوآنزای
مرغ گوشتی مهم است؟
شاید مهمترین دلیل نگرانی مرغدار، سرعت
احتمالی انتشار بیماری باشد.
در یک گله سالم، تغییرات مصرف دان،
مصرف آب، رفتار پرندگان و میزان تلفات معمولاً قابل پیشبینی است. اگر ناگهان این
روند تغییر کند، باید علت آن بررسی شود.
ورود بیماری میتواند پیامدهایی مانند
موارد زیر داشته باشد:
- افزایش
تلفات
- کاهش
مصرف دان
- کاهش
مصرف آب
- افت
رشد
- افزایش
ضریب تبدیل
- افزایش
هزینههای مدیریتی
- اختلال
در برنامه فروش
- افزایش
هزینههای کنترل بیماری
- ایجاد
خسارت اقتصادی به مرغدار
البته مشاهده یک علامت بهتنهایی به
معنی ابتلا به آنفلوآنزا نیست. بیماریهای مختلف میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند.
بنابراین هدف مرغدار باید تشخیص
زودهنگام یک وضعیت غیرعادی و اطلاعرسانی سریع به دامپزشک باشد، نه تشخیص
خودسرانه بیماری.
آنفلوآنزای مرغ گوشتی چگونه وارد
مرغداری میشود؟
یکی از اشتباهات رایج این است که
مرغدار تصور کند تنها راه ورود بیماری، خرید یک پرنده آلوده است.
در حالی که آلودگی میتواند از طریق
عوامل مختلف وارد واحد شود.
مهمترین
مسیرهای انتقال عبارتاند از:
پرندگان وحشی:
پرندگان وحشی میتوانند در چرخه انتقال برخی ویروسهای
آنفلوآنزا نقش داشته باشند. بنابراین نباید اجازه داد به آب، دان یا محیط داخلی
سالن دسترسی داشته باشند.
کفش و لباس:
اگر کفش یا لباس مورد استفاده در محیطهای آلوده وارد سالن
شود، احتمال انتقال عوامل بیماریزا افزایش پیدا میکند.
خودروها:
خودروهای حمل دان، جوجه، تجهیزات و سایر وسایل میتوانند
آلودگی را از یک محل به محل دیگر منتقل کنند.
تجهیزات:
استفاده مشترک از وسایل بین سالنها بدون شستوشو و ضدعفونی
مناسب، یکی از نقاط ضعف امنیت زیستی است.
افراد:
رفتوآمد کارگران، رانندگان، کارشناسان و افراد متفرقه باید
مدیریت شود.
آب و دان:
آب و دان باید از آلودگی محیطی و دسترسی پرندگان وحشی محافظت
شوند.
علائم هشدار بیماری آنفلوآنزای مرغ
گوشتی
مرغدار باید نسبت به هر تغییر غیرعادی
در رفتار گله حساس باشد.
علائم احتمالی میتوانند شامل موارد
زیر باشند:
- افزایش
ناگهانی تلفات
- بیحالی
شدید
- کاهش
مصرف دان
- کاهش
مصرف آب
- مشکلات
تنفسی
- عطسه
و سرفه
- ترشحات
بینی
- اسهال
- کاهش
فعالیت گله
- اختلال
در حرکت
- زمینگیر
شدن پرندگان
- تغییر
رنگ تاج و ریش
- تورم
سر یا پلک
- علائم
عصبی در برخی موارد
- افزایش
سریع تعداد پرندگان بیمار یا تلفشده
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
هیچکدام از این علائم بهتنهایی
تشخیص قطعی آنفلوآنزا نیستند.
بیماریهای مختلف میتوانند علائم
مشابه ایجاد کنند. بنابراین در صورت مشاهده نشانههای غیرعادی، بررسی دامپزشکی و
آزمایشگاهی ضروری است.
آیا افزایش تلفات همیشه به معنی
آنفلوآنزا است؟
خیر.
افزایش تلفات میتواند دلایل مختلفی
داشته باشد؛ از بیماریهای باکتریایی و ویروسی گرفته تا مشکلات تهویه، گرما، کیفیت
آب، کیفیت دان، مسمومیت یا خطاهای مدیریتی.
اما اگر تلفات بهصورت ناگهانی
افزایش پیدا کند و همزمان علائم دیگری مانند بیحالی، کاهش مصرف دان و آب یا
مشکلات تنفسی مشاهده شود، موضوع باید جدیتر بررسی شود.
مرغدار نباید تنها به تعداد تلفات یک
روز توجه کند.
روند تغییرات اهمیت زیادی دارد.
برای مثال اگر تلفات گله در چند روز
متوالی به شکل غیرطبیعی افزایش پیدا کرده است، این موضوع ارزش بررسی فوری دارد.
کاهش مصرف دان ؛ یک زنگ خطر مهم برای
مرغدار
کاهش مصرف دان یکی از شاخصهایی است
که مرغدار باید هر روز آن را کنترل کند.
البته کاهش مصرف دان بهتنهایی نمیتواند
نشاندهنده آنفلوآنزا باشد.
دما، تهویه، کیفیت دان، مشکلات
آبخوری، استرس، تراکم گله و بیماریهای مختلف میتوانند مصرف دان را کاهش دهند.
اما اگر کاهش مصرف دان ناگهانی و
همزمان با افزایش تلفات یا علائم بیماری باشد، باید علت آن مشخص شود.
به همین دلیل ثبت روزانه مصرف دان یکی
از سادهترین ابزارهای پایش سلامت گله است.
کاهش مصرف آب را در مواقع بیماری
نادیده نگیرید
آب یکی از مهمترین شاخصهای وضعیت
گله است.
اگر مرغدار متوجه شود مصرف آب نسبت به
روزهای گذشته تغییر قابلتوجهی داشته، باید علت آن را بررسی کند.
البته کاهش یا افزایش مصرف آب میتواند
به عوامل محیطی مانند دما و رطوبت نیز مرتبط باشد.
بنابراین بهتر است مصرف آب همیشه در
کنار مواردی مانند:
- دمای
سالن
- رطوبت
- مصرف
دان
- تلفات
- رفتار
گله
- وضعیت
بستر
بررسی شود.
۷ اقدام فوری برای کاهش خطر
آنفلوآنزای مرغ گوشتی
اگر میخواهید ریسک ورود بیماری به
مرغداری را کاهش دهید، این اقدامات را جدی بگیرید.
۱.
ورود افراد متفرقه را محدود کنید
هر فردی که وارد مرغداری میشود میتواند
یک مسیر احتمالی انتقال آلودگی باشد.
ورود افراد غیرضروری را محدود کنید و
برای کارکنان، مسیر مشخص ورود و خروج در نظر بگیرید.
۲.
لباس و کفش اختصاصی استفاده کنید
لباس و کفش مورد استفاده در سالن
نباید در محیطهای دیگر استفاده شود.
این کار ساده میتواند نقش مهمی در
کاهش انتقال عوامل بیماریزا داشته باشد.
۳.
خودروهای ورودی را کنترل کنید
ورود خودروها باید مدیریت شود.
خودروهایی که بین مرغداریهای مختلف
تردد دارند، باید با حساسیت بیشتری بررسی و در صورت نیاز شستوشو و ضدعفونی شوند.
۴.
دسترسی پرندگان وحشی را کاهش دهید
وجود پرندگان وحشی در اطراف سالن را
جدی بگیرید.
منابع آب و دان باید به شکلی مدیریت
شوند که پرندگان وحشی نتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند.
۵.
تجهیزات را بین سالنها جابهجا نکنید
اگر چند سالن دارید، استفاده مشترک از
تجهیزات میتواند ریسک انتقال آلودگی را افزایش دهد.
در صورت نیاز به جابهجایی تجهیزات،
ابتدا آنها را بهدرستی تمیز و ضدعفونی کنید.
۶.
لاشهها را بهدرستی مدیریت کنید
لاشه پرندگان تلفشده نباید در محوطه
مرغداری رها شود.
جمعآوری و دفع لاشهها باید طبق اصول
بهداشتی و دستورالعملهای دامپزشکی انجام شود.
۷.
تغییرات گله را هر روز ثبت کنید
ثبت اطلاعات روزانه به مرغدار کمک میکند
مشکلات را زودتر شناسایی کند.
حداقل این موارد را روزانه ثبت کنید:
- تلفات
- مصرف
دان
- مصرف
آب
- دمای
سالن
- وضعیت
بستر
- رفتار
گله
- علائم
تنفسی
- وزنگیری
اشتباهات خطرناک مرغداران در زمان
هشدار بیماری
گاهی یک اشتباه کوچک میتواند ریسک
انتقال بیماری را افزایش دهد.
بیتوجهی به تلفات اولیه
اگر چند پرنده تلف شدند، نباید بدون
بررسی علت، موضوع را طبیعی فرض کرد.
جابهجایی تجهیزات آلوده
انتقال وسایل از سالن مشکوک به سالن
سالم بدون ضدعفونی میتواند خطرناک باشد.
ورود افراد بدون کنترل
رفتوآمد افراد باید مدیریت شود؛ بهخصوص
افرادی که با چند واحد مرغداری در ارتباط هستند.
خرید از منابع نامعتبر
در زمانهای پرخطر، اطمینان از وضعیت
بهداشتی منبع خرید جوجه و رعایت اصول حمل اهمیت بیشتری پیدا میکند.
درمان خودسرانه
استفاده خودسرانه از دارو، بهخصوص
آنتیبیوتیکها، نمیتواند آنفلوآنزای ویروسی را درمان کند.
در صورت مشاهده علائم مشکوک، ابتدا
باید علت بیماری مشخص شود.
اگر به آنفلوآنزای مرغ گوشتی مشکوک
شدیم چه کنیم؟
اگر مرغدار با افزایش غیرعادی تلفات
یا علائم مشکوک مواجه شد، نباید با تصمیمهای عجولانه شرایط را پیچیدهتر کند.
اقدامات اولیه شامل موارد زیر است:
- تردد
افراد را محدود کنید.
- ورود
خودروهای غیرضروری را متوقف کنید.
- پرندگان
را جابهجا نکنید.
- تجهیزات
را از سالن مشکوک خارج نکنید.
- لاشهها
را در محیط رها نکنید.
- از
فروش یا انتقال پرندگان مشکوک خودداری کنید.
- موضوع
را سریعاً با دامپزشک و شبکه دامپزشکی منطقه مطرح کنید.
تشخیص قطعی باید توسط متخصص
و با روشهای تشخیصی مناسب انجام شود.
آیا واکسن جایگزین امنیت زیستی است؟
خیر.
واکسیناسیون، در صورت اجرای آن بر
اساس برنامه رسمی و شرایط منطقه، میتواند بخشی از برنامه کنترل بیماری باشد؛ اما
نمیتواند جایگزین امنیت زیستی شود.
اگر رفتوآمد افراد کنترل نشود،
خودروها آلوده باشند و پرندگان وحشی به منابع آب و دان دسترسی داشته باشند، حتی
اجرای یک برنامه واکسیناسیون نیز به معنی حذف تمام خطرات بیماری نیست.
بنابراین مرغدار باید واکسیناسیون،
امنیت زیستی و پایش گله را در کنار یکدیگر ببیند.
هرگونه تصمیم درباره واکسن باید با
نظر دامپزشک و مطابق برنامههای رسمی دامپزشکی انجام شود.
آیا آنفلوآنزا را میتوان از روی
علائم تشخیص داد؟
خیر.
این یکی از مهمترین نکاتی است که
مرغدار باید به آن توجه کند.
علائمی مانند تلفات، بیحالی، مشکلات
تنفسی و کاهش مصرف دان میتوانند در بیماریهای مختلف دیده شوند.
بنابراین تشخیص آنفلوآنزا تنها با
مشاهده گله امکانپذیر نیست.
اگر علائم مشکوک وجود دارد، نمونهگیری
و بررسی تخصصی اهمیت دارد.
در نتیجه، مرغدار نباید بر اساس یک
علامت، گله را خودسرانه مبتلا به آنفلوآنزا اعلام کند یا درمان خاصی را شروع کند.
امنیت زیستی؛ مهمتر از درمان بعد از
وقوع بیماری
در مرغداری همیشه یک اصل مهم وجود
دارد:
پیشگیری ارزانتر و کمریسکتر از
مقابله با بیماری پس از ورود آن است.
امنیت زیستی فقط به ضدعفونی سالن
محدود نمیشود.
یک برنامه مناسب باید شامل موارد زیر
باشد:
- کنترل
ورود و خروج
- لباس
و کفش اختصاصی
- کنترل
خودرو
- ضدعفونی
تجهیزات
- کنترل
جوندگان
- جلوگیری
از ورود پرندگان وحشی
- مدیریت
صحیح لاشهها
- مدیریت
آب و دان
- ثبت
اطلاعات روزانه
- پایش
مداوم سلامت گله
هرکدام از این موارد یک حلقه از
زنجیره امنیت زیستی هستند.
اگر یکی از این حلقهها ضعیف باشد،
احتمال ورود عوامل بیماریزا افزایش پیدا میکند.
مرغدار حرفهای چه چیزی را هر روز
بررسی میکند؟
مرغدار حرفهای فقط به ظاهر پرنده
نگاه نمیکند.
او دادههای گله را هم بررسی میکند.
اگر مصرف دان پایین آمده باشد، علت را
بررسی میکند.
اگر مصرف آب تغییر کرده باشد، علت را
پیدا میکند.
اگر تلفات افزایش پیدا کرده باشد،
روند آن را با روزهای قبل مقایسه میکند.
اگر رفتار گله تغییر کرده باشد، موضوع
را نادیده نمیگیرد.
همین پایش روزانه باعث میشود مشکلات
قبل از اینکه به بحران تبدیل شوند، شناسایی شوند.
آزمایشگاهی است.
نتیجهگیری
هشدار در مورد شیوع آنفلوآنزای مرغ
گوشتی برای مرغدار باید به معنای افزایش
آمادگی باشد، نه ایجاد ترس.
آنفلوآنزای پرندگان میتواند در صورت
ورود به یک واحد طیور، خسارت زیادی ایجاد کند. به همین دلیل، مرغدار نباید منتظر
بماند تا تلفات شدید ظاهر شود و بعد به فکر پیشگیری بیفتد.
کنترل تردد افراد و خودروها، استفاده
از لباس و کفش اختصاصی، جلوگیری از تماس پرندگان وحشی با گله، ضدعفونی اصولی
تجهیزات، مدیریت صحیح لاشهها و پایش روزانه مصرف دان، آب و تلفات، مهمترین
اقداماتی هستند که باید جدی گرفته شوند.
از طرف دیگر، نباید هر تلفات یا علامت
تنفسی را بهعنوان آنفلوآنزا در نظر گرفت. تشخیص قطعی بیماری تنها با بررسی تخصصی
امکانپذیر است.
در نهایت، بهترین زمان برای مقابله
با آنفلوآنزا قبل از ورود آن به مرغداری است.
مرغدار حرفهای کسی نیست که فقط هنگام
وقوع بیماری واکنش نشان دهد؛ بلکه کسی است که با اجرای مستمر امنیت زیستی، احتمال
ورود بیماری را تا حد امکان کاهش میدهد و هر تغییر غیرعادی در گله را بهموقع
شناسایی میکند.
🐥 خرید جوجه یکروزه با بهترین کیفیت
نژادهای راس، کاب، پلاس، آرین و ایندیان ریور — ارسال به تمام ایران
☎ تماس: ۹۰۰۰۱۱۰۱
